Dat Griekenland een voetbalgek land is, hoef ik niet uit te leggen. Een derby tussen Olympiacos en Panathinaikos met de bijnaam Derby of Eternal Enemies zegt genoeg. Toch is het Griekse voetbal bij ons in Nederland niet heel bekend. Ook ik als fervent voetballiefhebber weet, buiten de grote clubs, niet veel van de competities en clubs af. Onterecht, bleek na een dag in de Griekse hoofdstad Athene, waar ik onder meer Panionios en Akratitos Ano Liosia (zie deel 1), Proodeftiki, Ionikos Nikaia en Egaleo FC (zie deel 2) en Atromitos, Apollon en AEK (deel 3) bezocht. In het vierde en laatste deel van mijn middag door Athene: het Olympisch Stadion.
Het is inmiddels 16.15 uur en tijd voor de laatste stop van vandaag. Het grootste stadion, het Olympisch Stadion van Athene, heb ik voor het laatst bewaard. Het heeft op dit moment geen vaste bespeler, maar zowel Panathinaikos als AEK hebben hier lang hun thuiswedstrijden gespeeld, toen hun eigen stadions onbespeelbaar waren. Het ligt in de wijk/voorstad Marousi, in het noorden van Athene, maar daar zie je weinig van. Het olympisch complex is zo groot dat het eigen een dorp op zich is.
Naast het olympisch stadion is er ook een basketbalstadion, wielrenbaan, zwembaden en alles wat je op een olympisch complex zou verwachten. Het olympisch stadion is omgeven door hectaren aan parkeerplaats, zoals je dat in Amerika vaak ziet. Het is echt een reusachtig bouwwerk dat je al van ver kunt zien.
Een dag eerder ben ik naar een uitkijkpunt gereden om uitzicht te hebben over Athene en waarvandaan je ook kijkt, het olympisch stadion is zichtbaar door zijn unieke dakconstructie, dat als een zeil over het stadion lijkt te zweven. Het is werk van de Spaanse architect Santiago Calatrava, die op wel meer plekken in de wereld zulke vloeiende vormen heeft ontworpen.
Onneembare vesting
Het bouwwerk an sich is enorm indrukwekkend. Ik merk dat ik moeite heb het correct te omschrijven, maar het doet denken aan een soort onneembare vesting. De stalen constructies van het dak zijn zó groot dat je jezelf ineens heel klein voelt als je naast een van de bogen staat die het dak vasthouden. Het voelt een beetje als naast een wiek van een windmolen staan, die zijn ook veel groter dan je in eerste instantie denkt. In een van de hoeken is een ingang voor voertuigen om het veld op te rijden. Het hek zit dicht, maar vanaf hier heb je perfect zicht op het veld.
De binnenkant is net zo indrukwekkend als de buitenkant, enorm groot, twee ringen en je hebt opnieuw het idee dat het dak boven de tribune zweeft, omdat het nergens aan vast zit. Ik vraag me dan ook oprecht af hoe dat dak op zijn plek blijft al die tijd, echt een knap staaltje architectuur. Er passen ruim 70 duizend mensen in, maar in de tijd dat Panathinaikos en AEK hier hun thuiswedstrijden speelden, zaten er zelden meer dan 10.000, veel minder dan de huidige aantallen. Uiteraard moet dat bijna als leeg aanvoelen.
Heksenketel
Als het vol zit, zal het een enorme heksenketel zijn. Maar hoe mooi het stadion ook is, ik begrijp dat je als fan niet meteen warmloopt om hier wedstrijden te bezoeken. Doordat er in de wijde omtrek helemaal niets is, voelt het erg kil en koud aan. Het is moeilijk bereikbaar met het openbaar vervoer en de omgeving en het stadion heeft niets wat je aan voetbalclubs doet denken. Het industriële karakter van het geheel maakt het ook niet erg gezellig, dus ik kan me voorstellen dat dit nooit als thuis zal aanvoelen voor je club.
Daarnaast zal er ook geen sfeer gehangen hebben door de geringe bezoekersaantallen, maar goed, daarvan kun je nog zeggen dat dat hun eigen schuld is, want als iedereen gewoon komt, hebt je daar geen last van. Als supporter van Hertha BSC weet ik hoe het is om in een olympisch stadion aan de rand van de stad te spelen.
Ik zou het overigens vreselijk vinden als Hertha weg zou gaan uit het olympisch stadion van Berlijn, dat voelt namelijk wel als thuis. Hertha speelt daar al zo lang dat het zich eigen heeft gemaakt en onderdeel is van vaste rituelen. Een biertje met iedereen aan de Zoölogische Garten en een gezellige metrorit vol gezang, een enorme optocht door het park naar het stadion, feest op het plein voor de ingang. Bovendien is alles onderweg in de blauw-witte kleuren, zoals muurschilderingen en vlaggen, En het zit altijd redelijk vol, dat helpt toch wel voor de sfeer.
Bij de mooiste stadions van Europa?
Waarschijnlijk hebben de twee Atheense clubs het zich nooit eigen kunnen maken door de vele andere evenementen die het stadion rijk is. Het moet altijd gevoeld hebben als een neutrale plek, waar ze toevallig even moesten spelen en, om eerlijk te zijn, werkt de locatie dat ook wel erg naar de hand.
Toch kreeg Panathinaikos het deze zomer ineens wel vol toen ze in de play-offs voor de Champions League speelden. Toen noemden ze het ineens de ‘beste atmosfeer van Griekenland’ en nu willen ze een groter stadion bouwen. Het is natuurlijk maar net waar je als fan je prioriteiten en je loyaliteit legt.
Ondanks alles blijft het stadion op zich fantastisch, misschien wel een van de mooiste stadions van Europa. Het kan er kolken, maar ook ijzig leeg zijn. Mocht het ooit een vaste bespeler krijgen die het zijn thuis maakt en het vol krijgt, dan wordt dit echt een van de mooiste voetbaltempels van Europa, daar ben ik echt van overtuigd,
Einde van een middag in Athene
En dat was hem dan, mijn middag door de Griekse hoofdstad. Met een voldaan gevoel rij ik weer terug naar huis. Ik ben blij dat ik het gered heb om alle stadions te bezoeken die ik wilde en nog blijer dat ik me heb kunnen onderdompelen in de Griekse voetbalcultuur. Een voetbalcultuur waar iedereen het bestaan vanaf weet, maar het zit wat dieper verborgen dan in de meeste landen. Ik heb enorme verschillen gezien tussen stadions, wijken, supporters, voetbalculturen en architectuur.
Het voetbal in Griekenland zit vol geschiedenis, karakter en passie en ik ben blij dat ik dat op deze manier heb mogen ervaren. Ik raad dan ook iedere voetballiefhebber aan om hier een keer naartoe te gaan, want op weinig plekken heb je zoveel voetbal in één stad. Als je overal een wedstrijd wil zien, ben je echt wel even bezig.
Als ik een favoriet moet aanwijzen van vandaag, dan is dat zonder twijfel Panionios. Deze club heeft echt alles, in mijn optiek. Een indrukwekkende geschiedenis, een geweldig oud stadion midden in een mooie, vriendelijke wijk, een café met uitzicht op het veld en aardige mensen. Het enige dat ze zouden moeten verbeteren zijn de prestaties, Ik hoop dat ze binnen een paar jaar weer op het hoogste niveau te bewonderen zijn. De minste was, denk ik, Ano Liosia. Daarheen zou ik voor geen goud meer terug willen.