Sinds het ontstaan van YouTube ga ik geregeld op zoek naar sfeerbeelden van diverse voetbalclubs, van SS Juve Stabia tot Atlético Madrid en alles wat daartussen ligt. Als student, rond 2014, maak ik voor het eerst op beeld kennis met de Argentijnse voetbalcultuur.
Het Spaanse woord recibimiento – letterlijk ‘ontvangst’ – blijkt een sleutelbegrip en opent de deur naar een schatkamer aan indrukwekkende supporterimpressies. Vooral het lied La Copa Libertadores es mi obsesión van River Plate wordt in die periode een dagelijks ritueel, dat ik keer op keer afspeel. Terwijl ik naar de beelden kijk, maak ik mezelf de belofte dat ik ooit tussen de Argentijnse supporters zal staan, ook al voelt die droom in die periode als een verre, bijna onbereikbare wereld.
Estadio Vicente Calderón
Ik bezoek vanaf mijn studentenperiode regelmatig wedstrijden van mijn favoriete club Atlético Madrid. Eerst voornamelijk in het oude Estadio Vicente Calderón, maar later ook uitwedstrijden in zowel de competitie als Europees. Ik heb door de jaren heen geweldige, intense en onverklaarbare wedstrijden beleefd met medesupporters. Toch was voor mij niets zo compleet als een avondwedstrijd in het voormalige stadion. Rondom de typerende voetbalbarretjes stroomden de straten vol supporters, die al ver voor de aftrap samen luidkeels zongen en bengaals vuurwerk afstaken om in de juiste sfeer te komen.
Die sfeer namen ze mee het iconische stadion in, waardoor de tegenstander vaak al geïntimideerd was. Mocht de tegenstander het idee krijgen dat er iets te halen viel, dan werd de psychologische trukendoos van coach Diego Simeone geopend. Als toeschouwer werd je dan getrakteerd op een emotioneel spektakelstuk van spelers en staf, vol drama en theater. Niet voor niets spelen er van oudsher veel Zuid-Amerikaanse spelers bij de club, wat hen de bijnaam Los Indios opleverde. Zij zijn al jaren gespecialiseerd in dit psychologisch spel, sinds jaar en dag onder leiding van een Argentijn.
Buenos Aires
Hoewel ik van nature autonoom ben, wilde ik eerst wat zekerheid hebben voordat ik een vliegticket naar Argentinië zou boeken. In mijn netwerk was er niemand die ooit naar Argentinië was afgereisd, en al helemaal niet voor voetbal. Toch begon het idee langzaam concreter te worden. Verhalen, reportages en reisverslagen van Staantribune lieten me geloven dat het écht mogelijk moest zijn om ooit in een Argentijns stadion te staan. Naast de sfeerbeelden op YouTube van de bekende clubs leerde ik door hun ook kleinere clubs kennen én de boeiende achtergrondverhalen van allerlei ploegen. Het idee groeide langzaam van een verre droom naar een realistisch doel. Uiteindelijk besloot ik samen met een vriend een ticket naar Buenos Aires te boeken.
Het is een vroege ochtend in november 2024 als we in Buenos Aires aankomen. Vanavond speelt Boca Juniors thuis tegen Unión, en mijn verwachtingen zijn gemengd. Aan de ene kant voel ik dat het magisch en onvergetelijk gaat worden, anderzijds maak ik me een beetje zorgen over het hoge toeristengehalte wat misschien ten koste zal gaan van de sfeer. Maar voordat het zover is bezoeken we in de middag een van de kleinste professionele clubs van Argentinië genaamd Club Social y Deportivo Yupanqui.
De tribune is meteen opvallend, het is een opstapeling van holle prefab betonplaten. Het geheel oogt wankel en bij iedere beweging verschuiven de platen en wiebelt de hele constructie onder ons. Zitten of staan voelt oncomfortabel en is het meest noemenswaardige moment van de middag.
La Bombonera
De avond valt en we vervolgen onze weg richting het stadion van Boca Juniors. Ruim voor de aftrap veranderen huizen rondom La Bombonera langzaam in bars en mini-discotheken. Draaiende lampen werpen hun licht in gele en blauwe kleuren. Bewoners en bezoekers, bovenal Bosteros, dansen in de woonkamer op snoeiharde cumbia-muziek. Af en toe valt de geluidsbox stil zodat de gesmeerde kelen zich kunnen opwarmen met liederen die door de jaren heen zijn ontstaan in de straten van La Boca.
Gelukkig hebben we voetbalkleding aan, zodat ze hopelijk niet meteen zien dat we geen Argentijnen zijn. Het is een bijzondere ervaring, ook omdat het ongemakkelijk voelt om in het huis van een onbekende familie te staan, met maar één klein raampje, dat is afgesloten met tralies. De rauwe koppen om ons heen geven geen gerust gevoel, en onze lege handen zonder bier helpen ook niet. We bestellen daarom bij de man achter de keukentafel snel twee Quilmes en zeggen dat ze het wisselgeld mogen houden. Of dat geholpen heeft weten we niet, maar na deze unieke belevenis vervolgen we onze weg naar het stadion. Onderweg probeert men ons meerdere keren onze telefoon afhandig te maken.
Adrenaline
Het is nog een halfuur tot de wedstrijd begint en na de vele controles lopen we dan eindelijk in de concoursen van het bekendste stadion van heel Zuid-Amerika. Ik hoor dat er al gezongen wordt op de tribunes en de trommels hoor ik dreunen. Het geeft een enorme boost aan adrenaline. Zelfs zonder het veld te zien, zou dit al een enorme voldoening geven. Maar natuurlijk ben ik niet gek en loop door de poort waar ik recht uitzicht heb op La Doce. Het is druk en een plekje vinden is zo makkelijk nog niet.
Terwijl ik tussen supporters schuif en om me heen kijk, dringt het tot mij door. Ik sta gewoon in het stadion van Boca Juniors en wat blijkt? Het zijn allemaal Argentijnen op de tribune. De sfeer is nu al goed, laat staan tijdens de wedstrijd. De spelers staan op het punt het veld te betreden.
Recibimiento
Een recibimiento live meemaken is van een totaal andere orde dan alle beelden die ik in de afgelopen jaren op mijn beeldscherm heb gezien. Vuurpijlen schieten de lucht in, grote spandoeken ontvouwen zich over de supporters heen en we verdwijnen in mistdampen van blauwe rook. Op dat moment weet ik dat je sommige beloftes aan jezelf gewoon móét inlossen. Wanneer de bal eenmaal rolt, wordt duidelijk dat de gekte zich moeiteloos voortzet en ik kom zintuigen te kort. Vijf rijen voor me tilt een vader met één hand een baby omhoog. Het hummeltje draagt een koptelefoon, geen overbodige luxe.
Verderop houden twee geliefden elkaar stevig vast. Springend zingen ze hartstochtelijk dat alleen Boca hun ware liefde is. Ondertussen geeft een vrouw borstvoeding, terwijl kinderen om haar heen met een plastic flesje voetballen.
Het medische team draait overuren in La Bombonera. Steeds weer wordt een supporter op een brancard weggedragen, slachtoffer van een giftige cocktail van alcohol, marihuana en voetbalstress. De wedstrijd eindigt uiteindelijk in 1-0 voor Los Xeneizes en blijkt het enige medicijn waartegen niets bestand is.
Eigen identiteit en charme
Hoewel de voetbalreis nog maar net begonnen is, kan ik me niet voorstellen dat iets dit zou kunnen overtreffen. Toch blijkt dat elke Argentijnse club die ik bezoek zijn eigen identiteit en charme heeft. Van Nueva Chicago tot San Lorenzo, stuk voor stuk ademen ze voetbal.
Gaandeweg ontwikkel ik een zwak voor CA Independiente, waar ik twee keer een wedstrijd van bezoek. Ironisch genoeg vier ik de winst van de Copa Sudamericana met supporters van aartsrivaal Racing Club, in en rond het cilindrische stadion. Wat dat losmaakt bij de mensen is nauwelijks te beschrijven. Zelfs als Nederland ooit wereldkampioen wordt, zal het niet de emotie oproepen die hier vrijkomt bij het winnen van de Zuid-Amerikaanse variant van de Europa League.
De laatste wedstrijd die ik bijwoon is Botafogo – Atlético Mineiro. Het is de finale van de Copa Libertadores, uitgerekend gespeeld in het stadion van River Plate. Los Millonarios werden notabene in de halve finale op de valreep uitgeschakeld. Het lied over het verlangen van het winnen van de Copa Libertadores, dat ik de afgelopen decennia thuis bijna dagelijks heb afgespeeld, zal vandaag niet klinken. Juist híer en nú voelt dat lied toepasselijker dan ooit. Het lied dat de River-supporters hartstochtelijk zingen over hun obsessie. Maar omdat River ontbreekt, blijft de obsessie onbezongen in El Monumental hangen.
In april keer ik terug naar Argentinië. Misschien zal het lied dan eindelijk klinken zoals ik het altijd heb gehoopt.
