“Vergeleken met Cumnock – Talbot is de Old Firm maar een trainingspotje.” Een hot take die ik toch regelmatig heb gehoord sinds in Schotland woon. Afgelopen vrijdagavond stonden beide aartsrivalen tegenover elkaar in de Scottish Cup.
Acht keer eerder bezocht ik de East Ayrshire Derby en zeven keer daarvan won Auchinleck Talbot. Daarnaast zag ik een 0-0 die in Auchinleck als een overwinning werd gevierd, omdat de thuisclub daardoor de titel bijna niet meer kon ontlopen. Matige statistieken voor Cumnock.
Auchinleck Talbot – Cumnock Juniors
Zal het vandaag eindelijk anders lopen? Zes dagen eerder stond toevallig Auchinleck Talbot – Cumnock Juniors op het programma in de competitie. Ik was daar bij ter voorbereiding van het bekerduel en zag The Bot heel simpel met 4-0 winnen. Dat beloofde weinig goeds.
Maar dit is bekervoetbal en zeker onder het kunstlicht met de camera van de BBC erop kunnen er gekke dingen gebeuren. Voor de spelers van Cumnock Juniors is het de ideale mogelijkheid op wraak voor de vele nederlagen van de laatste jaren tegen de kleine buurman.
Beladen derby
Dat de derby zo beladen is, komt doordat Cumnock en Auchinleck slechts twee kilometer van elkaar liggen. Het zijn beide dorpen die groot werden door steenkoolmijnen. Na de oorlog werd de Barony Colliery geopend, die voor veel werk en welvaart zorgde in beide dorpen.
Nadat de mijnindustrie in elkaar donderde in de jaren tachtig kwamen Cumnock en Auchinleck in een recessie terecht, waar ze nog steeds niet helemaal zijn uitgeklommen. De trots van beide dorpen zijn tegenwoordig de voetbalclubs.
Junior Cup
Van het tweetal is Auchinleck Talbot uit het kleinere Auchinleck (3.600 inwoners tegenover 8.700 in Cumnock) verrassend genoeg de meest succesvolle. Het heeft een recordaantal van vijftien keer de Junior Cup gewonnen. Cumnock Juniors heeft de heilige graal van het Schotse non-League-voetbal drie keer in de prijzenkast staan.
De derby wordt door iedereen met rood omcirkeld. Al in de jaren zestig liep het uit de hand toen de tea lady van Auchinleck Talbot het veld oprende nadat Max McCulloch, een spijkerharde verdediger van Cumnock Juniors, een in haar ogen te harde overtreding had gemaakt. Zwaaiend met haar paraplu kwam ze achter hem aan om hem een lesje te leren.
Erezaak
McCulloch’s zoon Bobby kwam maar liefst achttien jaar uit voor The Nock en werkte, zoals bijna iedereen, in de mijnen. In een interview met de BBC vertelde hij dat de derby winnen een erezaak was, omdat iedereen elkaar kende.
De meeste spelers zagen elkaar maandag weer en als de mijnlift naar beneden ging, was er altijd volop banter tussen de supporters. Bij de spelers van het verliezende team werd de nederlaag er de hele week ingewreven.
Brandende sigaretten gooien
In hetzelfde interview vertelt Bobby McCulloch ook een verhaal over hoe Cumnock-supporters steeds brandende sigaretten naar spelers van de Auchinleck Talbot gooiden als ze een bal wilde ingooien. Dat hield pas op toen een speler van The Bot een van de sigaretten oppakte, er een trekje van nam en hem daarna weggooide met de mededeling dat de tabak in Cumnock erg beroerd was. Dat kon het thuispubliek wel waarderen.
Een ander mooi bantermoment was de dag dat McCulloch voor Talbot speelde. Een jonge voetballer van The Bot was overleden en om zijn familie financieel te ondersteunen met de uitvaart ,werd een vriendschappelijke wedstrijd georganiseerd waarvan de opbrengst naar de nabestaanden zou gaan.
Elkaar te lijd met flessen Buckfast
Het bestuur van Auchinleck vroeg aan McCulloch of hij voor de gelegenheid voor hun team wilde uitkomen. Dat zou volgens hen veel extra toeschouwers opleveren. McCulloch gaf aan dat wel te willen. Hij kwam met een Talbot-trainingsjack het veld op, maar op het moment dat hij het uitdeed, zag iedereen dat hij een shirt van The Nock aanhad. Hilariteit alom.
Minder lachen was het in 2011, toen dronken neds het veld opliepen en elkaar met lege flessen Buckfast te lijf gingen. Uiteindelijk moesten politiepaarden het veld op om de supportersgroepen uit elkaar te houden. Sindsdien is er officieel een alcoholverbod bij de derby.
Eigen ingangen voor supporters
Dat niet alleen. De supporters van The Nock en The Bot worden vandaag uit elkaar gehouden en hebben ieder een eigen ingang. Ongekend in het Schotse non-League-voetbal. Ook vreemd, want bijna iedereen hier kent elkaar. Maar better safe than sorry, want niemand wil klepperij zien.
Mijn derby begint in Mauchline, een dorpje iets ten noorden van Cumnock. Hier zit namelijk de beste friettent uit de omgeving: The Wee Chippy. Aangezien ik een fat bastard ben, moet ik die even keuren om er een oordeel over te vellen.
De vrouw van de frituur
Ik raak aan de praat met de vrouw van de frituur en als ze hoort dat ik naar de derby ga, vertelt ze dat haar broer jarenlang voor Auchinleck Talbot speelde. Meteen gaat er een belletje rinkelen. Dat moet Andy Leishman zijn, de legendarische doelman van The Bot, die ooit bijna in z’n eentje Heart of Midlothian uitschakelde in de Scottish Cup. Het blijkt te kloppen.
De chicken bites met friet zijn erg goed en tevreden rijd ik naar Cumnock, waar het al flink druk is. Ik zie in de verte de lichtmasten branden en doordat het flink heeft geregend voelt het herfstachtig aan. Alle ingrediënten voor een stunt zijn aanwezig.
Townhead Park
Townhead Park van Cumnock is een stuk kleiner dan dat de ground van hun grote rivaal, maar zeker de moeite waard om eens te bezoeken. Vooral de spelerstrap die vanuit de eerste verdieping van het clubhuis naar het veld loopt is een pareltje. Het heeft wat weg van VVV.
Bijzonder is ook dat er geen enkel stoeltje te vinden is op Townhead Park. Aan alle vier de zijdes zijn staantribunes. Zitten is voor strandjanneten, vinden ze hier. Het is jammer dat de enorme berg met mijngruis die achter een van de tribunes lag, een paar jaar geleden is weggehaald. Dat had het nog intimiderender gemaakt.
Om te janken
De eerste helft is om te janken zo slecht, maar dit is geen wedstrijd voor tiki-taka. Dit is bloed aan de paal, al zal er uiteindelijk slechts een rode kaart vallen. Cumnock komt op 1-0 en vlak voor tijd op 2-0. Eindelijk is het geluk om weer eens van The Bot te winnen.
De supporters willen dat weten. Achter mij staat een vlezig persoon in een Rangers-shirt op een vuilnisbak te rammen. Ook slaat hij op het dak van de dug-out van Auchinleck Talbot. Hij daagt wat spelers uit, maar niemand hapt.
Excuses van de commentator
Na afloop lees ik online een hoop geklaag van tv-kijkers over het taalgebruik. “Can’t see BBC covering another Cumnock game. Language was appalling. Commentator had to keep apologising”, schrijft iemand. Een ander is juist wel fan van de industrial language: “Game is not the best, but the swearing form the punter is top drawer.”
Voor Cumnock Juniors gaat het avontuur door. De volgende ronde wacht Gretna en wie weet wat er nog meer in het vat zit. Auchinleck Talbot kwam vorig seizoen Celtic tegen, bij Cumnock Juniors zouden ze daar meteen voor tekenen.
