Hele generaties zijn opgegroeid met het kenmerkende stemgeluid en vocabulaire van Rein de Vries. Dankzij de stadionspeaker weet iedereen: “Taxi bestellen? Waaksma bellen!” En na de wedstrijd wist de Man of the Match één ding zeker: “De bloemen worden aangeboden door Piet’s Bloemenboetiek.” Elke supporter kan de woorden van Rein dromen.
Cambuursupporters geboren na 1985 weten niet anders dan dat Rein de opstellingen voorleest, doelpuntenmakers ophemelt en het arbitrale kwartet bedankt voor weer een avond Cambuur. De Vries is met recht een icoon van het Cambuurstadion te noemen.
Vervangen zijn respectievelijk met numero negen, Roberts Uldriķis en met numero vijftien Marco Tol
Erelid Rein
Keurig gekleed, in een pakjasje en een blauwe Cambuurpet op zijn hoofd. Alleen de schoenen doen afbreuk aan het keurige voorkomen van de omroeper, zo vindt hij zelf. “Sorry, maar ik heb mijn eigen schoenen aangedaan. De schoenen van Cambuur zitten echt niet lekker.” Rein is nooit te laat, ook niet bij deze afspraak op de perstribune. Hij wijst op de revers van zijn pakjasje, waar zijn Cambuurspeldje zichtbaar is. “In 2014 ben ik erelid geworden vanwege mijn verdiensten voor de club. Daar ben ik natuurlijk enorm trots op. Ik kan daardoor ook altijd naar de wedstrijden toe, want als erelid krijg je altijd kaarten.”
Zijn stem laten horen aan een groot publiek was iets wat Rein al op jonge leeftijd wilde. “Het was altijd mijn droom om bij de radio te werken. Als kind van een jaar of zeven had ik niet veel speelgoed en dan deed ik alsof de stofzuigerslang mijn microfoon was.”
Fanatiek supporter van Cambuur
Rein is al sinds de oprichting van Cambuur fanatiek supporter van de club. “Ik ben vlak achter het stadion opgegroeid en als klein kind nam mijn vader mij al mee. Later ging ik werken op de vliegbasis in Leeuwarden en in 1975 kwam ik via een collega, die ook vrijwilligerswerk deed bij Cambuur, terecht in de radiokamer in het stadion. Je had toen nog het programma Score Zeventien. Alle wedstrijden waren toentertijd op zondagmiddag om 14.30 uur en mijn taak was het om alle gele en rode kaarten en doelpunten door te geven.
De jaren erop mocht ik de A-jeugd omroepen, die speelden toen nog in het stadion. Jan Venema was destijds de omroeper, maar omdat hij teammanager werd, kwam zijn plek vrij. Joke Hoekema volgde hem op, maar zij kon de spanning niet goed aan. Ik viel daarom steeds vaker in. Uiteindelijk ben ik in 1985 de vaste omroeper geworden bij Cambuur.”
Stiekem sigaretjes roken
We staan inmiddels in het steegje dat Rein vroeger gebruikte om stiekem zijn sigaretjes te roken. En dat, gezien het aantal peuken op de grond, nog steeds vrij intensief wordt gebruikt. In al die jaren miste de tachtigjarige omroeper slechts twee wedstrijden, vertelt hij. Hij weet het nog precies, in het najaar van 1988. “Toen was ik met de vliegbasis naar Canada. Daar moest ik in een kantine de hele dag koffie schenken. Ik had de grote pech dat Cambuur twee keer achter elkaar thuis moest spelen, tegen DS’79 en Eindhoven. We wonnen van Eindhoven en verloren van DS’79. Ik kreeg nog een fax met de vraag of ik alsjeblieft terug wilde komen, want over mijn vervanger was niet iedereen tevreden.”
Een kleine veertig jaar roept Rein al doelpuntenmakers om, leest hij opstellingen voor, laat hij weten dat er een sleutel is gevonden, een auto nog een draaiende motor heeft, of dat er nog een dak openstaat, terwijl er een wolkbreuk in aantocht is. En zelfs een keer dat er verderop een huis in brand stond en dat de bewoners, die op Oost zaten, snel naar huis moesten. Het was het raarste wat hij heeft moeten omroepen, vooral omdat de brand achter de Westtribune was en de bewoners zodoende vanuit het stadion hun eigen huis zagen afbranden.
Accreditatie vergeten
Vanavond lijkt Rein niet helemaal op zijn gemak. Over twee uur begint de wedstrijd tegen Jong PSV en de speaker is zijn accreditatie vergeten. Je zou denken dat Rein overal kan doorlopen zodra hij begint te praten, maar hij neemt liever niet het risico dat de wedstrijd begint zonder dat hij de opstellingen heeft omgeroepen. Snel wordt een nieuwe kaart geregeld en meteen nieuwe pakschoenen besteld, waarna Rein een rondje door het stadion kan lopen.
Twee dingen vallen op. Allereerst dat een accreditatie voor de speaker niet bepaald nodig is. Werkelijk iedereen die hem tegenkomt, groet Rein. Daarnaast valt op hoe leeg het boven in de businessruimte is. “In de Eredivisie zit het hier stampvol”, verzucht Rein. “Maar nu zit er misschien een man of veertig te eten. Jong PSV is natuurlijk ook niet een aanlokkelijk affiche. Voor mij als speaker is het ook minder leuk. Je doet precies hetzelfde, maar je wil publiek! Daarnaast mis je de spanning die grote wedstrijden met zich meebrengen.”
Tweewekelijks ritueel
In de tussentijd zijn de opstellingen van Cambuur en Jong PSV bekend geworden. Voor Rein het moment om de opstelling naast de officiële KNVB-registratie te leggen om te kijken of alle namen kloppen en meteen de namen te oefenen. Dit doet hij door de namen meerdere malen luid en duidelijk uit te spreken. Het is een vast onderdeel van zijn tweewekelijkse ritueel. “Ruben (Sijtsma, de perschef, red.) doet zijn werk goed, hoor. Maar als ik een naam voorlees die niet goed staat opgeschreven, kijkt iedereen mij aan. Dat wil ik niet. Daarom kijk ik altijd heel precies of alles wel klopt”, zegt Rein terwijl zijn vinger langs alle namen glijdt.
Er zitten geen namen bij die een belletje doen rinkelen bij Rein. Ik wijs hem op nummer acht, Tygo Land. Een jonge middenvelder die veel potentie heeft. “Weet je wel dat Uneken eerst een andere achternaam had? De U stond eerst achter de letter E, echt waar. Dat hebben ze veranderd. Vroeger had je meer van die rare namen.” Qua uitspraak lijkt het vanavond mee te vallen. “Ik heb twee keer omgeroepen bij Jong Oranje tegen Jong Cyprus. Dat was verschrikkelijk, met al die Griekse namen. En je ziet nu steeds meer Marokkaanse namen, die zijn soms moeilijk.”
Bijgeloof
Vanavond lijkt het zwaartepunt te liggen op de nummer 14 van Jong PSV, Yaël Gil y Muinos. Met hulp van het kantoorpersoneel wordt ook deze naam getackeld. Als Rein akkoord geeft, rollen de definitieve opstellingen uit de printer. Zoals altijd overhandigt perschef Sijtsma het eerste en nog warme exemplaar aan Rein. Een bijgeloof dat moet bijdragen aan een goede afloop.
Een halfuurtje voor de aftrap stiefelt Rein naar zijn vaste verblijfplaats toe. Het geel- en blauwgeverfde radiohok bevindt zich ter hoogte van de middenlijn. Samen met zoon Ibo en Herke Ketzer, een oud-collega van de vliegbasis, volgt Rein hier alle wedstrijden. Rein roept om, terwijl de andere twee onder meer het scorebord bedienen en fungeren als extra setjes ogen voor Rein. Het zicht is namelijk verre van ideaal. Op het balkon voor het hok waan je je een koning, maar in de radiokamer zelf zijn beide doelen amper zichtbaar. Wellicht dat daarom een verrekijker op een grote radiotoren paraat staat. Ernaast staat een grote ventilator lucht te blazen. Het hok is namelijk warm, verschrikkelijk warm.
Opstellingen voorlezen
Rein zet zijn zwartleren koffertje op een stoel, draait aan het cijferslot en haalt er wat papieren uit. Voor elke wedstrijd typt hij thuis zijn volledige tekst uit. Een paar minuten voor de aftrap gaat Rein staan achter zijn microfoon en pakt hij zijn blaadje. Terwijl het velletje niet helemaal vast in de hand ligt, begint Rein de woorden uit te spreken die elke Cambuursupporter kan dromen: “Goedenavond dames en heren, jongens en meisjes. Allemaal welkom in het Cambuurstadion bij de wedstrijd SC Cambuur tegen Jong PSV. Vanzelfsprekend heten we de spelers en de staf van Jong PSV hartelijk welkom in Leeuwarden. En natuurlijk ook weer een groots welkom voor onze altijd belangrijke twaalfde man, de supporters van Sportclub Cambuur. Zoals gebruikelijk krijgt u van mij de opstellingen der beide elftallen, te beginnen met het elftal van onze gasten van vanavond, het elftal van Jong PSV.”
Niets laat Rein aan het toeval over; na al die jaren en na al die opstellingen te hebben voorgelezen, wil hij geen enkel risico lopen op een verhaspeling. Alles wordt tot in de puntjes voorbereid.
Score Service Dienst 1995
Rein leunt over een hekje voor het balkon als de spelers het veld betreden. Na de aftrap trekt hij een stoel bij een muur vandaan en ploft neer voor het veel te warme radiohok. In het hokje zelf heerst een serene rust. Hier proberen Herke en Ido met hun neuzen tegen het raam de wedstrijd te volgen. Als ze goed meebewegen, kunnen ze zo’n tachtig procent van het veld zien. Achter hen liggen broodjes uit de persruimte voor tijdens de rust. Aan de muur hangt de Score Service Dienst van 1995. Er kan nog contact worden gezocht met de Eerste Divisieclubs Veendam en Haarlem om te vragen of daar is gescoord. De ventilator loeit en een oude radio is afgesteld op Omrop Fryslân.
Met een paar tellen vertraging vertelt Omrop Fryslân-verslaggever Andor Faber wat wij vanuit het radiohok al hebben gezien. En dat is vrij matig vanavond. De Leeuwarders worden helemaal zoekgespeeld en komen na ruim twintig minuten op achterstand. Rein staat op en loopt naar de mensen links van hem op de tribune om te checken wie nu de doelpuntenmaker is. Even later staat hij in zijn hokje de doelpuntenmaker van dienst om te roepen. Het wordt er niet gezelliger op als Cambuur even later 0-2 achter komt en ook nog eens een rode kaart krijgt.
Gemopper in het radiohok
De supporters schreeuwen massaal om trainer Henk de Jong, terwijl in het radiohok flink wordt gemopperd. “Verdomme. Tjongejongejonge, wat hebben we een waar-de-loos elftal. Wát een waardeloze verdediging!” Ook na al die jaren windt Rein zich nog op als het op het veld niet goed gaat.
Hij heeft het druk vanavond. Na een uur spelen komt Cambuur zowaar op gelijke hoogte. Doelpuntenmaker Silvester van de Water wordt met net iets meer enthousiasme omgeroepen dan de tegenstanders van Jong PSV. Al blijft Rein altijd correct. Want, zo gaf hij zelf eerder op de avond aan, je moet je gasten altijd zo ontvangen zoals je zelf ook wil worden ontvangen. Dus omroepen met respect en niet flauw gaan doen.
De rolgordijnen zijn definitief dicht
Na een hectische wedstrijd verliest Cambuur met 3-4, mede dankzij twee goals van Tygo Land. Bij het verlaten van het radiohok moet Rein nog even wat kwijt. “Die Tygo Land vergeet ik niet snel meer. En nu maar snel naar boven voor een glaasje prik.”
Terwijl Rein zich opmaakt om in de sponsorruimte een borrel te drinken, doet Herke de rolgordijnen dicht. Nog even en het oude radiohok sluit definitief zijn deuren. Na bijna vijftig jaar in het radiohok, en veertig hiervan als speaker, zal de stem van Rein niet meer door het Cambuurstadion schallen. “Ik vind het moeilijk. Ik zit hier al zo lang. Ik heb ook getwijfeld of ik wel mee wil naar het nieuwe stadion, want ik ben natuurlijk aardig op leeftijd aan het raken. Het is ook tijd voor een opvolger. Wat als ik het niet meer kan doen? Maar het bestuur heeft mij met klem gevraagd of ik meega naar het nieuwe stadion. Ik ga nog even mee en dan zien we het wel.”
Dit verhaal is eerder verschenen in deel 4 van onze Estadio-reeks, dat geheel over het Cambuurstadion ging (inmiddels geheel uitverkocht).
