Is er een betere manier om het nieuwe jaar te starten dan met een voetbalwedstrijd? Ik zal het antwoord verklappen: nee. Zeker niet als de Cod Derby tussen Fleetwood Town en Grimsby Town op het programma staat.

Een nieuw jaar, een nieuwe rubriek: Seasiders. We gaan met Staantribune de komende jaren langs verschillende Britse kustplaatsjes. Mijn ultieme droom was altijd om een boek te maken over seaside resorts (de steden en de clubs), maar dat is helaas commerciële zelfmoord. Dan maar online.

Nieuwjaarsdagvoetbal

In Engeland zijn er bijna altijd veel wedstrijden op Nieuwjaarsdag, waaronder dus Fleetwood Town – Grimsby Town. Daarmee is het een van de weinige landen waar wordt gevoetbald op 1 januari. Dit jaar, samen met Wales, zelfs het enige in West-Europa. Het zorgt voor een Unternehmen Seelöwe van Duitse vinckers.

Nieuwjaarsdag is een Bank Holiday in Engeland, net zoals bijvoorbeeld Boxing Day, Goede Vrijdag en Tweede Paasdag. Een collectieve vrije dag en die zijn bedoeld om te voetballen vinden de Engelsen. Vandaar dat overal in het land de bal rolt op 1 januari.

Rare fratsen

Niemand haalt het in zijn hoofd om op Nieuwjaarsdag om 07.00 uur op te staan als-ie niet hoeft te werken. Er is echter één uitzondering: vinckers. Wij groundhoppers willen we eens neerkijken of vliegtuigspotters en postzegelverzamelaars, maar vallen qua rare fratsen in dezelfde categorie.

Na anderhalf uur rijden ben ik toe aan mijn eerste pauze en een uurtje later moet ik weer even stoppen. Het slaapgebrek maakt het rijden zwaar, maar ik kom voor het middaguur aan in Fleetwood, waar het allesbehalve bruist. Iedereen lijkt nog in bed te liggen. Tijd om Fleetwood eens te ontdekken.

Seaside resort

De stad ontstond in de jaren dertig van de negentiende eeuw. Peter Hesketh-Fleetwood, de eigenaar van een groot landhuis op de grond waar nu de stad ligt, had het idee om een seaside resort te bouwen voor fabrieksarbeiders uit Lancashire. Fleetwood kreeg ook een station en een haven en was de eerste geplande stad in het Victoriaanse tijdperk.

De stad moest een hub worden voor mensen op doorreis naar Schotland. Het was op dat moment onmogelijk om een spoor aan te leggen door het Lake District, waardoor mensen naar Liverpool gingen en daar de boot naar Schotland namen. Fleetwood wilde een aantrekkelijk alternatief worden en op die manier toeristen trekken.

Queen Victoria

Hesketh-Fleetwood huurde de beroemde architect Decimus Burton in, die onder meer Hyde Park in Londen had ontworpen. Zijn opdracht was om ervoor te zorgen dat Fleetwood een stad met allure werd. Een van de hoogtepunten was het North Euston Hotel, een verwijzing naar Euston Station in Londen, waar veel treinen vandaan kwamen.

In 1847 werd het hotel gevinckt door Queen Victoria, die op weg was naar Schotland. Het bestaat nog altijd, al valt mij op dat de gloriedagen wel wat voorbij zijn als ik erlangs loop. Maar het is zeker geen shithole. Als je ooit naar Fleetwood gaat, zou ik zeker voor dit monumentale hotel kiezen.

Vuurtorens

Een andere bijzonderheid is dat er drie vuurtorens in Fleetwood zijn gebouwd. Geen enkele Engelse stad heeft er meer. Twee werken nog altijd. Apart is dat de Pharos, vernoemd naar de Pharos van Alexandria een van de zeven originele wereldwonderen, niet aan de kust staat maar tussen de huizen. Voor vuurtorenvinckers is Fleetwood daarom een must.

De glorietijd van Fleetwood duurde amper twintig jaar, want in jaren vijftig van de negentiende eeuw lukte het om een spoor door het Lake District te bouwen. Ineens koos bijna niemand meer een omweg via Fleetwood dat daardoor alleen een seaside resort werd. En zelfs daar werd het snel voorbijgestreefd door Blackpool, een dorpje iets ten zuiden van Fleetwood.

Fisherman’s Friend

Noem je de naam Fleetwood in Engeland, dan krijg je waarschijnlijk als antwoord: Fisherman’s Friend. In 1865 maakte de lokale apotheker James Lofthouse een drankje met kruiden, zoals menthol en eucalyptus, en loste daarmee de ademhalingsproblemen op van de lokale vissers, die maandenlang in de ijskoude IJslandse wateren moesten vissen. Het kreeg daardoor de naam Fisherman’s Friend.

Meer dan honderd jaar later kreeg zijn achterkleinzoon Tony en partner Doreen het idee om van het drankje pastilles te maken. Deze werden verkochten in hun winkel in Fleetwood. Fisherman’s Friend werd razend populair bij badgasten die ze meenamen naar de rest van Lancashire. Het duurde niet lang voordat ze in heel Engeland populair werden.

Filantropen

Vandaag de dag worden 97 van de 100 zakjes Fisherman’s Friend geëxporteerd naar het buitenland. Het mooie is dat het hoofdkantoor en de fabriek nog altijd in Fleetwood staan. De familie Lofthouse is nog steeds de eigenaar en doet terug veel voor de lokale bevolking. De stad en het bedrijf zijn echt samen één.

Zelfs het logo is lokaal. Doreen liep rond in de haven van Fleetwood en zag een markante visser met zijn trawler. In ruil voor een maandelijkse doses pastilles mocht ze zijn boot en hoofd gebruiken voor het logo. De boot zelf verging in 1991 in de Golf van Biskaje, maar leeft nog altijd voort op de zakjes.

Reïncarnatie

Tegenwoordig staat Fleetwood niet alleen meer bekend vanwege Fisherman’s Friend, maar ook dankzij de voetbalclub. Dat is er eentje met een roerig verleden en diverse reïncarnaties. De eerste versie werd in 1908 opgericht, maar ging failliet. Hetzelfde gebeurde met opvolgers in 1928 en 1977. Het huidige Fleetwood Town is piepjong en stamt uit 1997.

De club werd in 2004 overgenomen door de lokale zakenman Andy Pilley en het werd Couckenbak. De club promoveerde in 2005, 2006, 2008, 2010 en 2012. Die laatste vooral dankzij een ontketende Jamie Vardy, die niet alleen de Fishermen naar de Football League schoot, maar ook een transfer verdiende naar Leicester City.

De zesde en laatste promotie was in 2014, toen Fleetwood Town naar League One promoveerde. Tien seizoenen zouden de Fishermen daar blijven. Twee keer was de club heel dicht bij promotie naar het tweede niveau, maar uiteindelijk waren de play-offs net een stap te ver. In 2023 kreeg Andy Pilley een gevangenisstraf wegens fraude en amper een jaar later degradeerde Fleetwood Town naar League Two.

Arsenal

Fleetwood Town is het Arsenal van de Fylde Coast. Het speelt in rode shirts met witte mouwen in het Highbury Stadium. Dat laatste is geen eerbetoon aan de ground van Arsenal, maar het ligt aan de Highbury Avenue, waar ook de moddervette Highbury Chippy te vinden is, waar ik veel Grimsby-supporters ongezonde etenswaren naar binnen zien werken.

Nog een leuk feitje: van 2010 tot en 2012 had Fleetwood Town een speler met de naam Vieira. Maar daarna houden de vergelijkingen met de Gunners wel op. Het blijft jammer dat de clubs nog nooit een keer tegen elkaar hebben gespeeld. Eigenlijk moet Arsenal gewoon een keer een team sturen voor een oefenwedstrijd, desnoods het tweede.

Blackpool

Vandaag geen Arsenal op bezoek, maar Grimsby Town. Ondanks dat het Nieuwjaarsdag is, nemen de Mariners een kleine duizend man mee. De uitsupporters die ik spreek, vinden Fleetwood een mooie away day. Met name omdat het allemaal begint met indrinken in Blackpool, waarna je de tram pakt naar Fleetwood.

Met Blackpool heb ik ook meteen de grote rivaal genoemd, al is het een vrij eenzijdige rivaliteit. In Blackpool zijn ze vooral bezig met Preston North End. Fleetwood Town was een lokale non-Leagueclub aan het einde van de Blackpool Tramway. Veel Tangerines hadden zelfs wel sympathie voor de club. Eigenaar Andy Pilley is zelfs een Blackpool-supporter.

Ook bij veel oudere Fleetwooders leeft de rivaliteit niet. Blackpool is voor velen eigenlijk hun favoriete prifclub, omdat de Fisherman altijd in de non-League uitkwamen. Alleen de jonge garde haat Blackpool en kun je makkelijk op de kast krijgen met het spreekkoor “You’re just a tram stop in Blackpool”.

Highbury Stadium

Pilley heeft tijdens zijn jaren als eigenaar niet alleen geld in de selectie gestopt. Hij heeft ook het Highbury Stadium de afgelopen twee decennia helemaal laten verbouwen. Meest indrukwekkend is de Parkside Stand. Deze hoofdtribune met bijzonder boogdak laat zien dat nieuwbouw niet per se altijd dodelijk saai hoeft te zijn. (Letten jullie op, Everton?)

Wat ook erg leuk is, is dat de oude hoofdtribune uit 1939 nog altijd overeind staat al is die wat verstopt. Als je goed kijkt, zie je dit museumstuk achter de Highbury Stand liggen. Uniek. Voor veel supporters is het hoogtepunt van Highbury Jim’s Bar. Deze social club ligt onder de Memorial Stand en je kan daar voor, tijdens en na de wedstrijd naar binnen lopen voor een pint.

Siberië

Het is ijskoud deze dag met Siberische temperaturen en daarom zwaar om Jim’s Bar te verlaten, maar het is een ietwat matige start van deze rubriek als ik negentig minuten lang in de social club blijf zitten. Rillend van de kou ga ik de tribune op. Captain Cod ziet mij lijden en knikt. Hij was ook liever mascotte van Las Palmas geweest.

Het is hopen op hartverwarmend voetbal, maar al na vijf minuten is duidelijk dat dit wel eens een matige 0-0 kan gaan worden. Het veld is loodzwaar, doordat het verzadigd is met water. De plaggen vliegen in de lucht bij iedere tackle. Voor de liefhebber van mooi voetbal is het afzien. Zelfs de gemiddelde wedstrijd op de Afrika Cup heeft meer vernuft.

Als in de tweede helft de zon ondergaat, wordt het nog kouder. In mijn baard vormen zich langzaam ijspegels. In het uitvak houden ze zich warm door te trommelen en massaal “FISH” te roepen. Terwijl iedereen vrede lijkt te hebben met een 0-0, maakt Grimsby Town vlak voor het einde nog de 0-1. Dat maakt de terugreis naar de oostkust een stuk dragelijker.