Vanavond speelt AZ tegen het Cypriotische AEK Larnaca. Op het zonovergoten eiland waaide ooit een flinke Nederlandse wind, toen Jordi Cruijff in 2010 verrassend werd aangesteld als technisch directeur van de club.
In de zomer van 2009 begon Cruijff aan een nieuw avontuur bij Valletta FC op Malta. Hoofdtrainer Ton Caanen vroeg hem om naast speler ook assistent te worden. Een jaar later wachtte Cruijff op Cyprus een nog grotere uitdaging: hij stelde Caanen aan als hoofdtrainer en haalde een golf van Nederlandse voetballers naar het eiland.
Geïmporteerde frikandellen
Gregoor van Dijk, Kevin Hofland, Tim de Cler, Danny Schenkel, Edwin Linssen en de Est Andres Oper volgden. Met Hofland, Linssen en Caanen ontstond zelfs een Limburgse enclave onder de mediterrane zon. Linssen vertelt dat hij met de spelers een frituurpan heeft aangeschaft en frikandellen en kroketten heeft geïmporteerd. ‘’Ik heb ze stiekem in mijn koffer geduwd in de hoop dat niemand het zou zien,’’ grapt hij in een reportage van L1.
‘’Genieten’ lijkt het Nederlandse stopwoordje op Cyprus. De spelers streken met hun families neer in een witgekalkt wooncomplex. Vanaf zijn balkon ziet Linssen Hofland zonnen, Caanen met zijn vrouw ontbijten en Van Dijk met zijn kinderen voetballen in de straat. Alleen Jordi Cruijff houdt wat afstand. Hij kiest er bewust voor een halfuur verderop te wonen.
Foto: Pro Shots/SIPA USA
Stoïcijns
Van Dijk en De Cler verlieten Nederland niet als helden. Van Dijk werd door Ton du Chatinier uit de selectie van FC Utrecht gezet vanwege een ‘negatieve invloed’. De Cler botste met Feyenoord-trainer Mario Been, nadat hij tijdens een duel met Excelsior kritiek uitte. Het leverde hem een directe wissel en publieke veroordeling op.
Beiden vonden uitgerekend in Larnaca – de geboortestad van de stoïcijnse filosoof Zeno van Kition – hun rust. Zeno predikte dat geluk niet schuilt in het gevecht met de omstandigheden, maar in de aanvaarding ervan. “Je moet willen wat is”, zei hij.
Onder Caanen kreeg die filosofie zelfs een tastbare vorm. Zijn voetbal leek haast stoïcijns van aard: kalmte bewaren onder druk, emoties beteugelen, focussen op wat je kan controleren: essentieel voor een ploeg die tenslotte handhaving als doelstelling had.
Ton Caanen (foto: Peo Shots/Kay In ’t Veen)
Meer dan alleen vakantie
Op het veld spraken de prestaties boekdelen: Hofland werd uitgeroepen tot beste verdediger, Linssen won een Gouden Schoen voor Doelpunt van de Week, en Van Dijk – die in Nederland nooit een penalty had gemist – bleef ook op het eiland foutloos vanaf elf meter. “We zijn hier voor meer dan alleen vakantie”, zei Hofland.
AEK eindigde verrassend als vierde en plaatste zich voor de Europa League, een historisch moment: nooit eerder had een Cypriotische club de groepsfase van het toernooi bereikt. “Hij zal getuige zijn op mijn huwelijksfeest”, zei een supporter glunderend tegen L1 over Caanen.
Maar het voetbalbestuur op Cyprus is wispelturig. In november 2011 moest Caanen vertrekken na tegenvallende resultaten. Leon Vlemmings nam het stokje over. Niet veel later vertrok ook Cruijff en trad Kevin Hofland aan als technisch directeur.
“Geen slavernij aan tiki-taka”
In 2014 waaide de Nederlandse wind weg en werd het Spaanse tijdperk ingeluid met de komst van sportief directeur Xavi Roca, een kind van La Masia. AEK blijft trots Cypriotisch, maar draagt tegenwoordig een duidelijk Iberisch stempel. De selectie telde twaalf Spanjaarden, technisch vaardig en gevormd in de lagere divisies van Spanje.
Foto: Pro Shots/SIPA USA
Imanol Idiakez, de Spaanse trainer van AEK, heeft een heldere filosofie: “Geen slavernij aan tiki-taka of nutteloos passen, maar de beste manier vinden om zo veel mogelijk doelpunten te scoren.” Klinkt verfrissend. Maar wie Larnaca kent, weet dat hier eeuwenlang nuchter denken en handelen de toon zetten. Zeno van Kition zei het ooit: “Waarom hebben we twee oren en maar één mond? Om meer te kunnen luisteren en alleen datgene te zeggen wat nodig is.”
Het stoïcijnse leeft nog altijd in Larnaca – niet in boeken of debatten, maar op het voetbalveld.