April 1993. Het Zambiaanse voetbalteam staat aan de vooravond van wat een mooie periode moet gaan worden voor het team. ‘Chipolopolo’ is bezig aan een opmars in het voetbal, die begonnen is op de Olympische Spelen van 1988, waarin het met maar liefst 4-0 wint van Italië. Het land wint brons op de Afrika Cup van 1990 en in 1993 is het team op weg om zich te kwalificeren voor de Afrika Cup een jaar later, en, voor de eerste keer in haar historie, voor het WK in de Verenigde Staten. Een vliegramp wordt het gehele team echter fataal.

Het team speel op 25 april een interland tegen Mauritius en wint met 3-0; Kelvin Mutale scoort driemaal. Een dag later vliegen ze terug naar Zambia. De volgende dag moet het team alweer vertrekken voor de volgende wedstrijd: een WK-kwalificatiewedstrijd in Dakar tegen Senegal. Dezelfde piloot die een dag eerder het team nog naar Zambia heeft gevlogen, staat alweer klaar, maar dit keer met een ander vliegtuig. De Zambiaanse luchtmacht heeft een ‘de Havilland DHC 5 Buffalo’ voor het team geregeld. Dat deze dan al vier maanden niet meer in gebruik is, maakt blijkbaar niet uit, want na twee testvluchten op 22 en 26 april besluit men dat het toestel ‘gewoon’ geschikt is. Een fatale fout, zo blijkt later.

Vliegramp

Op 27 april maakt het vliegtuig een van de drie geplande tussenstops in Brazzaville in Congo. Daar worden er problemen met de motoren opgemerkt, maar er wordt besloten om toch door te vliegen naar Libreville in Gabon. En daar, vlak na het opstijgen, begeeft een van de motoren het. De piloot zet daarbij per ongeluk ook nog eens de verkeerde motor uit, waardoor het vliegtuig 500 meter uit de kust neerstort in zee. Alle dertig personen aan boord komen om: achttien spelers, zes personen van de technische staf en voetbalbond, één journalist en vijf bemanningsleden.

Het onderzoek na de vliegramp wijst later uit dat er al tijdens de testvluchten diverse grote mankementen waren ontdekt aan het vliegtuig, maar dat deze toch genegeerd werden. Daarnaast was de piloot oververmoeid; wellicht de reden dat hij de verkeerde motor uitzette.

Hoe Zambia een generatie verloor bij een vliegramp

PSV’er Kalusha ontsnapt

De grote ster van het Zambiaanse voetbal op dat moment is Kalusha Bwalya, die onder contract staat bij PSV. De aanvoerder van Zambia moet nog in Eindhoven blijven vanwege clubverplichtingen en zal op eigen houtje naar Senegal reizen. Het blijkt zijn redding. Ook naamgenoot Johnson Bwalya, uitkomend voor het Zwitserse FC Bulle, zal vanuit Europa naar Senegal reizen en ook hem blijft het noodlot bespaard. Voor Charly Musonda, dan uitkomend voor Anderlecht, blijkt manager Michel Verschueren de reddende engel.

Michel Verschueren: “Charly Musonda en ik zijn friends for life”

In het net verschenen boek Nii Lamptey – De Vloek van Pelé van Staantribune-redacteur Joris Kaper komt ook oud-manager van Anderlecht, Michel Verschueren, aan het woord. Hij blikt in het boek terug op die situatie: “Musonda was dat seizoen veel geblesseerd geweest. Ergens in april werd hij echter uitgenodigd voor een interland van Zambia. Hij kwam naar me toe om dat te vertellen, maar ik zei dat ik daar niet akkoord mee ging. Hij mocht niet weg van mij. Ik wilde dat hij bleef, omdat ik vond dat hij eerst helemaal fit moest worden. Hij wilde erg graag naar het nationale elftal, omdat ze een belangrijke kwalificatiewedstrijd voor het WK moesten spelen. Maar ik zei gewoon ‘nee’. Ik hield hem in Brussel.”

“Op 27 april stortte het vliegtuig met de Zambiaanse selectie, zonder Musonda, vlak na het opstijgen neer in de Atlantische Oceaan. Alle dertig inzittenden, waaronder de hele selectie van Zambia, kwamen daarbij om het leven. Musonda had anders op dat vliegtuig gezeten. Omdat ik wilde dat hij in Brussel bleef vanwege die blessure, is hij de dans ontsprongen en ontkwam hij aan de vliegramp. Tot op de dag van vandaag is Charly me daar dankbaar voor, al was het natuurlijk toeval. Het creëerde echter wel een speciale band en we hebben nog regelmatig contact. Vrienden voor het leven, zo noemt hij het.”

Enkele delen uit dit artikel zijn afkomstig uit het boek Nii Lamptey – De Vloek van Pelé. Het boek is nu overal te bestellen.