Nederland kleurt rondom Koningsdag en eindtoernooien oranje, maar voor de rest zie je amper Nederlandse vlaggen. En als je er al eentje draagt, moet je oppassen niet voor racist uitgemaakt te worden. In Engeland hebben ze daar minder last van en zijn ze juist erg trots op hun vlag. Vooral in de wat armere steden en gebieden dicht bij de grens met Wales of Schotland. Wat dat betreft zou Liverpool – een stad met veel achterstandswijken en nabij Wales – een zee van St. George Flags moeten zijn, maar daar zie je er juist weinig. In Liverpool zijn ze namelijk helemaal niet zo’n fan van het Engelse elftal en van Engeland. Ze zetten zich er tegen af en vooral op Anfield laten ze graag weten dat ze geen Engelsen zijn, maar Scousers. “We’re not English, we are Scouse”, is het adagium op The Kop.

‘Scousers’ is de bijnaam voor inwoners van Liverpool, zoals Tilburgers bijvoorbeeld Kruikenzeikers worden genoemd. De naam is afgeleid van het gerecht scouse, dat oorspronkelijk afkomstig is uit Noorwegen en daar lapskaus werd genoemd. Scouse is een gerecht dat vooral door Scandinavische zeelieden werd gegeten. Het bestaat uit goedkoop lamsvlees, wortels, uien en aardappels, heel veel aardappels. Daarbij worden dan bietjes en rode kool geserveerd, afgemaakt met brood waarop een dikke laag boter is gesmeerd. Als de zeelieden deze koolhydratenbom op hadden, konden ze er weer even tegenaan. Doordat er zoveel groenten in zaten, werkte het ook goed tegen ziektes.


Liverpool groeide in de achttiende eeuw uit tot een belangrijke havenstad en veel Noord-Europese zeelieden meerden aan in de stad aan de Mersey. De Noren aten dan hun lapskaus en dat vonden de locals er een stuk beter uitzien dan de bruine boterhammetjes met kaas die de Hollandse zeelieden aten. Lapskaus sloeg aan bij de working class van Liverpool en het werd het ‘nationale’ gerecht van de stad. De naam lapskaus veranderde langzaam in het kortere scouse. Omdat het gerecht in de rest van Engeland niet bekend was, kregen de Liverpudlians de bijnaam scousers. Ook nu nog kun je bij de meeste pubs in Liverpool wel scouse krijgen. Best lekker en een echte aanrader als je toch in Liverpool bent en een typisch lokaal gerecht wil proberen. Veel beter dan de McDonald’s en nog gezonder ook.

Accent
Scouse is overigens niet alleen de naam van het gerecht, maar ook van het accent. Ik ken geen accent in Engeland dat zo typisch is als het scouse. Het is een wat zangerige taal. Luister maar eens naar Steven Gerrard. Het is een op zichzelf staand accent, met veel invloeden van buitenaf. Met name de Ierse tongval is er goed in terug te horen en dan vooral het accent dat rondom Cork wordt gesproken.

Maar er zijn meer invloeden geweest op het accent, waardoor er een heel aparte taal is ontstaan die eigenlijk vrij ver van het standaard Engels staat. De Liverpudlians zijn er erg trots op en het hoort bij hun identiteit. Ze vinden zichzelf anders dan de andere Engelsen en het scouse is een van de duidelijkste kenmerken daarvan.

Politiek
Liverpool is anders dan andere steden in Engeland. Politiek is de stad bijvoorbeeld erg links. Zo zijn de Tories maar een margepartij in Liverpool. Het is de grootste partij van Engeland, maar wordt enorm gehaat in de stad. Dat komt puur door Margaret Thatcher, die in elf jaar tijd (1979-1990) de stad kapot heeft gemaakt, vinden veel Liverpudlians. Niet alleen in Schotland, Wales en Yorkshire zette ze keiharde middelen in tegen demonstranten, ook Liverpool moest eraan geloven. De zwaarste rellen waren in Toxteth, die negen dagen duurden.

Na die rellen besloot Thatcher dat Liverpool het maar moest uitzoeken. De geldkraan vanuit de centrale overheid werd dichtgedraaid en de stad degenereerde in rap tempo. De eens zo trotse havenstad stond synoniem voor werkloosheid, geweld, verpauping en drugsgebruikers. In Liverpool wilde je niet komen en de inwoners werden het lachertje van het land. 

Muziek
In die donkere jaren tachtig waren er maar twee lichtpuntjes in de stad: muziek en voetbal. De muziek was niet meer de vrolijke Merseybeat van de jaren zestig, maar erg donker. Luister maar eens naar Echo & the Bunnymen, dat is geen vrolijke ‘Ob-La-Di, Ob-La-Da’ muziek. Het past perfect bij de tijdgeest en de sfeer die in de stad Liverpool hing.

Behalve de vele bands, was voetbal het andere lichtpuntje, want zowel Liverpool als Everton deden het geweldig. De clubs beheersten het Engelse voetbal en wonnen titel na titel en ook Europees gezien deden ze het goed. Er was destijds weinig onderlinge haat en nijd en de derby had de bijnaam The Friendly Derby. Als je kijkt op beelden van toen, zie je rood en blauw door elkaar zitten.

Op zich logisch, want er was geen geografisch, sociaal-economisch of cultureel verschil tussen beide clubs en haar fans. In een familie, of zelfs binnen een gezin, had je mensen die voor Liverpool en Everton waren. Het was maar net wat je meer aansprak. Qua successen ontliepen ze elkaar niet zo gek veel in de jaren tachtig.

In 1984 speelden Liverpool en Everton op Wembley tegen elkaar in de finale van de League Cup en samen zongen de supporters chants als Merseyside, Merseyside en Are you watching Manchester. Het was Liverpool tegen de rest van de wereld. In 1989 was er voor het laatst verbroedering, na de ramp op Hillsborough. Daarna zorgden tv-gelden, buitenlandse fans en internet ervoor dat de derby nu niet meer zo vriendelijk is.

Het anti-Engeland gevoel zie je meer bij Liverpool dan bij Everton. Waar je op The Kop geen Engelse vlaggen ziet, zijn ze op Goodison Park, zij het beperkt, wel aanwezig. Het hele ‘We’re not English, we are Scouse’ leeft dan ook vooral bij Liverpool. Zelfs als er veel spelers van Liverpool zijn opgeroepen in het Engelse elftal, is er weinig enthousiasme. Laat Engeland maar snel uitgeschakeld worden, is de algemene teneur. Zo is er zo min mogelijk kans op blessures. Liverpool-fan John Murphy beschrijft het gevoel dat in de stad leeft: “I have never supported England and never will. I can’t bring myself to. I have no respect for the royal family. The national anthem makes me cringe. The fans I can’t relate to. Why should I cheer alongside fans who for all the years I’ve been watching Liverpool (since the seventies) have come to Liverpool and insulted it? If we were of a ‘colour’ it would be deemed racist.”

En dat is nog niet alles, want er zijn nog meer redenen waarom John nooit voor Engeland zal juichen: “Then there is the booing of former players who played for England such as Phil Neal, John Barnes and Steve McManaman. Then there is the way the city was treated by the Tory government in the eighties and nineties. They let the city die a slow death. Finally the players. Rooney is akin to an uncle Tom. He is a traitor to the city of his birth. He collected money while he played for a team whose supporters insult his birthplace weekly. Why should I support that man? John Terry needs no explanation. For me it’s always the city before the country. Always.”

John is niet de enige die er zo over denkt, want als je rondsurft op digitale hangouts voor scousers, is er weinig support voor het Engelse team. En overal lees je dat ene zinnetje: “We’re not English, we are Scouse!”

Liverpool – Manchester United op tv!
Onze partner Ziggo Sport zendt Liverpool – Manchester United zaterdag vanaf 13.30 uur live uit op Ziggo Sport en Ziggo Sport Select. 

Check hier welke duels Ziggo Sport dit weekend nog meer live uitzendt.