Chili kan zaterdag (22.00 uur) voetbalgeschiedenis schrijven, wanneer het in Estadio Nacional in Santiago de Chile de Copa América 2015 wint, door in de finale aartsrivaal Argentinië te verslaan. De hunkering naar een eerste hoofdprijs is gigantisch bij de voetbalgekke natie. ¡Chi Chi Chi! ¡Le Le Le! ¡Viva Chile!

Chile+v+Australia+Group+B+2014+FIFA+World+X5O3Ck236qil

Uruguay won hem al vijftien keer, Argentinië veertien keer, Brazilië achter keer, maar zelfs Bolivia, Colombia, Paraguay en Peru wonnen de Copa América al eens. Chili nog nooit. Daar kan, nee, daar móet komende zaterdag verandering in komen als het aan de Chilenen ligt. De meeste landen maken, met een WK en zwaar seizoen nog in de benen, een vermoeide indruk op dit toernooi. Het Argentinië van Lionel Messi kwam pas in de halve finale echt op stoom (6-1 winst op Paraguay), terwijl Edinson Cavani (Uruguay) en Neymar (Brazilië) zichzelf een vervroegde vakantie gunden. Het toernooi van het thuisland werd licht overschaduwd door het Vidal-incident, maar Chili is de grote uitzondering op deze Copa. Het thuisland maakt een energieke en gretige indruk, gesteund door het bloedfanatieke publiek en een aantal arbitrale beslissingen.

soccerfanshop.nl

Na het WK van 1998 (de eerste deelname sinds 1982), waarin Chili werd geleid door grootheden Ivan Zamorano en Marcelo Salas, volgde een aantal magere jaren. In 2002 en 2006 was Chili niet eens actief op het WK. Met de aanstelling van de Argentijnse meestertacticus Marcelo Bielsa kreeg Chili vanaf 2007 weer een eigen voetbalidentiteit. Bielsa stond voor dynamisch, dominant voetbal. Chili maakte een frisse indruk op het WK 2010, maar net als in 1998 (toen met 4-1, in 2010 met 3-0) werd het in de achtste finales zonder pardon uitgeschakeld door Brazilië. Bielsa maakte in 2011 de overstap naar het clubvoetbal (Athletic Bilbao) en werd opgevolgd door zijn landgenoot Claudio Borghi, die na zes opeenvolgende nederlagen snel weer aan de kant werd geschoven. In december koos de Chileense voetbalbond toch weer voor een Argentijnse bondscoach: Jorge Sampaoli.

Jorge+Sampaoli+Spain+v+Chile+Group+B+XdfUxkbQE2el

De energieke Sampaoli had op dat moment nog geen grote staat van dienst als trainer, maar wist de voetbalvisie van zijn voorbeeld Marcelo Bielsa al snel uit te bouwen. Nog meer passes, nog meer pressing, nog meer positiewisselingen. Chili speelt onder Sampaoli een betere, in ieder geval een modernere, versie van het totaalvoetbal van Oranje uit de jaren ’70. Desondanks ging het op het WK 2014 weer fout in de achtste finales, weer tegen angstgegner Brazilië. Deze keer was Chili echter een stuk dichterbij dan in 1998 en 2010, zag ook legende Ivan Zamorano.

Rotterdammer Ab de Kruijf maakte in 1978 een reis door Zuid-Amerika en raakte daar verliefd op het voetbal, continent en zijn vrouw. “Tijdens de Mundial ben ik met vrienden door Argentinië gereisd, maar toen het WK was afgelopen wilden we nog helemaal niet naar huis. Toen zijn we naar Santiago de Chile gereisd, waar ik mijn vrouw heb ontmoet. In 1981 zijn we getrouwd en mijn vrouw is in Nederland komen wonen, maar we zijn nog tientallen keren in Chili geweest voor familiebezoek en vakanties.

De Chilenen zijn een bedeesd en nuchter volk, naar Zuid-Amerikaanse maatstaven dan hè. Een stuk levendiger dan Nederlanders, maar in vergelijking met Argentijnen weer erg rustig. Behalve op voetbalgebied dan, daarin doen ze weinig voor Argentijnen onder. De grote derby La U (Club Universidad de Chile, red.) tegen Colo Colo heeft niet de allure en de naam van Boca Juniors – River Plate, maar is qua belang en passie vrijwel net zo groot”, vertelt De Kruijf, die samen met zijn vrouw al jaren een kindertehuis runt in Santiago. Chile+v+Australia+Group+B+2014+FIFA+World+AevxRgQW3G3l

“Pedro Salazar (voormalig perschef PSV, red.), die er helaas niet meer is, heeft ons daar ook vaak bij geholpen. We hebben in het verleden onder meer shirts van oud-Feyenoorders Jorge Acuña, Sebastian Pardo en Robin van Persie geveild om geld in te zamelen voor onze projecten. Mijn vrouw is momenteel weer in Chili en hoewel ze eigenlijk niets met voetbal heeft, is ze helemaal in de ban van de Copa América. Na de overwinning op Peru in de halve finale ging het toeteren en vuurwerk de hele nacht door, vertelde ze.”

Volgens De Kruijf zijn de Chilenen zijn te vergelijken met de Belgen. “Die hebben de afgelopen jaren ook een transformatie ondergaan op voetbalgebied, die duidelijk zijn weerslag heeft op het volk. Ze geloven in hun nationale team en zijn niet meer te bescheiden om die trots ook uit te spreken. België zal volgend jaar op het EK moeten oogsten met deze geweldige generatie voetballers en hetzelfde geldt nu eigenlijk voor Chili. Bijna alles klopt aan dit team. Het zijn allemaal winnaars, maar ook goede voetballers. Nu mogen ze ook niet klagen over het thuisvoordeel, maar dat hoort bij Zuid-Amerikaans voetbal hè. Komende zaterdag zullen ze de kroon op het werk moeten zetten. Als ze zaterdag geen prijs winnen, zal het nooit meer gebeuren, vrezen de meeste Chilenen en ikzelf ook. Het is nu of nooit.”

Chile fans

Wanneer Chili zaterdag de finale wint, mag recordinternational Claudio Bravo (doelman van FC Barcelona, 94 interlands) de beker in ontvangst nemen. Andere belangrijke schakels in het dynamische geheel van Sampaoli zijn Mauricio Isla (Juventus), Alvaro Vidal (Juventus), Gary Medel (Internazionale) en Charles Aránguiz (Internacional). De grote ster van de huidige ploeg is de 26-jarige Alexis Sánchez, die al furore maakte bij Udinese, FC Barcelona en Arsenal. In aanloop naar de FA Cup-finale, waarin de Chileen wederom uitblonk, ging de BBC op zoek naar de roots van de Chileense uitgave van Cristiano Ronaldo. De BBC belandde niet in de sloppenwijken van hoofdstad Santiago, maar kwam terecht in het grauwe en kleine mijnwerkersstadje Tocopilla. De Britten kwamen terug met een prachtige reportage.

De smaakmaker en publiekslieveling van Chili is de 31-jarige Jorge Valdivia, de spelverdeler met de steekpasses en de geniale ingevingen. Zijn clubcarrière stelt weinig voor (Valdivia begon al vroeg met oliedollars scheppen), maar in eigen land heeft Valdivia een cultstatus door zijn genialiteit op het veld en zijn vele strapatsen buiten het veld.

De Kruijf: “Marcelo Salas en Ivan Zamorano zijn nog altijd de grote namen in het Chileense voetbal, maar deze generatie kan zichzelf onsterfelijk maken. Een eerste prijs, in eigen land, tegen aartsrivaal Argentinië. Kan het mooier?”

De finale van aanstaande zaterdag is vanaf 22.00 uur (plaatselijke tijd in Santiago: 17.00 uur) te zien op Sport1.

Chile+v+Australia+Group+B+2014+FIFA+World+WtAm7AwPV1gl