Aanstaande zondag staat de honderdste KNVB bekerfinale, tussen Feyenoord en AZ, op het programma. De finale om de zilveren dennenappel is door de jaren heen vaak een garantie op spektakel geweest. Wie herinnert zich niet de zeperd die Ajax opliep tegen PEC Zwolle in 2014? Of de pitch invasion van Feyenoord-supporters in 1991, toen de Rotterdammers na een droogte van zeven jaar weer een prijs pakten tegen eerstedivisionist BVV Den Bosch? Staantribune heeft de vijf meest memorabele finales op een rijtje gezet.

5. RAP Amsterdam – HVV Den Haag (1-0), 1899
Op 7 mei 1899 organiseerde de Nederlandse voetbalbond voor de eerste keer een bekerfinale. In totaal schreven achttien teams zich in voor het toernooi. Alle clubs betaalden één gulden om te mogen deelnemen. De finale zou eigenlijk plaatsvinden op het terrein van Hercules in Utrecht, maar dat ging niet door omdat de club van het eigen sportpark werd gezet. De bond besloot RAP – HVV te laten spelen in Heemstede. De Amsterdammers kwamen twee keer op voorsprong in de reguliere speeltijd, maar beide doelpunten werden afgekeurd. Pas in de verlenging maakten de Amsterdammers het enige doelpunt. RAP veroverde dat seizoen ook de landstitel, dus de eerste Nederlandse dubbel was meteen een feit.

4. BVV Den Bosch – Feyenoord (0-1), 1991      
Het gezegde ‘het publiek kan wedstrijden voor je winnen’ werd in de finale tussen Feyenoord en BVV Den Bosch, dat op dat moment onderaan in de eerste divisie bungelde, wel erg letterlijk genomen. De Rotterdammers kwamen in de Kuip al vroeg op voorsprong door een doelpunt van Rob Witschge. Tegen het einde zette BVV aan en kregen de Bosschenaren een aantal behoorlijke  kansen. Dat Feyenoord na een donkere periode in de jaren tachtig voor het eerst weer een prijs kon pakken, zorgde voor feestvreugde bij de Rotterdamse supporters, die vroegtijdig het veld bestormden. Scheidsrechter John Blankenstein vond het na een tijdje welletjes en floot de wedstrijd definitief af.

Gaston Taument liet al eens aan Omroep Brabant weten dat het laatste fluitsignaal op het juiste moment kwam voor Feyenoord: “Ons kwam die bestorming van de fans wel goed uit, want Den Bosch werd steeds sterker en wij speelden steeds verkrampter.” Feyenoord mocht zich bekerwinnaar noemen. Of toch niet? De Bosschenaren lieten het er niet bij zitten en stapten naar de rechter, die in de eerste instantie oordeelde dat de hele tweede helft moest worden overgespeeld. Dat oordeel werd daarna weer ingetrokken en Feyenoord werd zo definitief winnaar van de zilveren dennenappel.

Het werd later nog erger voor BVV, want de UEFA sloot Den Bosch voor drie jaar uit van Europees voetbal. Volgens de regels van de Europese voetbalbond mochten bonden en voetbalclubs meningsverschillen betreffende UEFA-aangelegenheden namelijk niet voor de rechtbank uitvechten. “De betrokkenen dienen zich eerst tot de Europese voetbalunie te wenden, die zijn eigen tuchtcollege kent.” De hele soap na de bekerfinale is uitgebreid na te lezen.

3. Ajax – PSV (5-0), 1998
Hoewel de uitslag opvallend is, zullen de meeste bezoekers deze finale niet herinneren vanwege de doelpunten van Jari Litmanen (driemaal), Tijjani Babangida en Shota Arveladze. Rondom de wedstrijd en zelfs op de tribune liep het behoorlijk uit de hand. Bram Peper, toenmalig burgemeester van Rotterdam, had de wedstrijd al uit voorzorg laten verzetten naar zondagmiddag. Toch konden de maatregelen niet voorkomen dat er rellen uitbraken tussen supporters van de twee finalisten en die van Feyenoord. In De Kuip gingen Amsterdammers en Eindhovenaren elkaar te lijf ging. Buiten het stadion waren Rotterdamse fans op zoek waren naar tegenstanders. Na de ongeregeldheden in Rotterdam was het leed nog niet geschied voor PSV. Arthur Numan, die al bekend had gemaakt dat hij naar het Schotse Rangers zou vertrekken, werd bij het Philips Stadion uitgemaakt voor verrader en in het gezicht geslagen. Een zwarte dag in de geschiedenis van het bekertoernooi.

2. Ajax – Feyenoord (2-0, 4-1), 2010
In 2010 waren bezoekende fans van Feyenoord en Ajax al niet meer welkom bij De Klassieker. Omdat de harde kern van de Amsterdammers liet weten in het bezit te zijn van finalekaarten voor de neutrale vakken – een flinke staaltje blufpoker – besloot de KNVB in al haar wijsheid om de eindstrijd over twee wedstrijden te laten spelen. Voor Feyenoord een domper, want de Rotterdammers beschouwen de bekerfinale in de eigen Kuip als een thuiswedstrijd. Ajax klaarde in de eerste wedstrijd het kunstje door binnen acht minuten op een 2-0 voorsprong te komen. Toch leek Feyenoord nog niet helemaal verslagen te zijn en de Rotterdammers hoopten op een snelle treffer in de return. Maar Luis Suárez maakte aan die droom snel een einde, want na vier minuten opende de Uruguayaan de score. Na negentig minuten kreeg Ajax de beker in een volledig leeggestroomde Kuip uitgereikt. 

1. PEC Zwolle – Ajax (5-1), 2014
Voor Ajax-fans nog altijd een nachtmerrie en voor veel PEC-supporters de mooiste dag van hun leven. Hoewel Ajax in hetzelfde seizoen kampioen werd, liep het niet goed bij de Amsterdammers. Met slechts 71 punten werd de ploeg van Frank de Boer de slechtst presterende kampioen ooit. Dat het dat seizoen niet ging zoals gepland, bleek ook in de finale. PEC Zwolle kwam na drie minuten achter door een pegel van Ricardo van Rhijn, maar schoot daarna binnen een uur alle bekerdromen van de Amsterdammers aan diggelen. Ook de meegereisde fans uit Amsterdam lieten zich niet van hun beste kant zien. Na welgeteld tien seconden moest scheidsrechter Bas Nijhuis de wedstrijd al stil leggen door een vuurwerkregen van Ajax-zijde. Een woedende Edwin van der Sar riep zijn supporters op om zich te gedragen: “Kappen met deze shit!”