In discussies aan de Engelse zuidkust over wie nu de grootste club is, Portsmouth of Southampton, komen de supporters van Portsmouth vaak aan met twee wapenfeiten: de hogere toeschouwersaantallen door de jaren heen en de beter gevulde prijzenkast. Pompey won namelijk twee landstitels en tweemaal de FA Cup. Southampton kan daar weinig tegenover zetten. The Saints hebben maar één keer een hoofdprijs gewonnen: de FA Cup. Heel vaak haalde de club de laatste vier, maar hem winnen lukte maar één keer: in 1976. Het is het gouden jaar voor de roodwitten aan de zuidkust en de mannen die toen meespeelden, zijn nog altijd helden voor de fans.

Southampton speelde van 1966 tot en met 2005 bijna continu op het hoogste niveau, op vier seizoenen midden jaren zeventig na. En laat nu net in die jaren Southampton de FA Cup hebben gewonnen. De club was door manager Ted Bates op de kaart gezet. Hij bracht Southampton voor het eerst in de clubgeschiedenis naar het hoogste niveau en zorgde ervoor dat de club langzaam groeide. Toch was Southampton altijd een van de kleinere clubs tussen de elite, maar ze bleven verrassend lang hangen. In 1973 vond Bates het welletjes. Hij was lang genoeg manager geweest, besloot afscheid te nemen van de dug-out en werd bestuurslid. Zijn vervanger was Lawrie McMenemy, destijds manager van Grimsby. Die degradeerde meteen, maar mocht toch aanblijven. Achteraf gezien een meesterzet.

McMenemy bouwde een team van jonge spelers en geroutineerde voetballers die in de herfst van hun carrière waren aanbeland. Hij slaagde erin om die nog één keer flink te motiveren en had zo voor weinig geld een goed elftal. Het eerste jaar lukte het niet meteen om terug te keren, maar in 1975-1976 deed de club mee om promotie. Uiteindelijk zouden ze zesde worden en kwamen ze vier punten tekort voor promotie. Maar met het missen van promotie zat niemand, want ze hadden een geweldig bekerseizoen. In die tijd was de FA Cup veel belangrijker dan de competitie. Niemand stelde een B-elftal op en als ze dat al deden, gebeurde dat in de competitie. Promotie was belangrijk, maar dat zou er nog wel een keertje van komen. De FA Cup winnen was uniek.

Het had niet veel gescheeld of Soton had er al in de derde ronde, de eerste waarin clubs uit de hoogste twee divisies meededen, uit gelegen. Thuis tegen Aston Villa werd het 1-1 en een loodzware replay op Villa Park stond de mannen van McMenemy te wachten. Villa speelde in de middenmoot van de First Division, maar maakte de favorietenrol niet waar. Na negentig minuten stond het 1-1 en in verlenging maakte Southampton zelfs de 1-2. Daar bleef het bij en in de volgende ronde was Blackpool de tegenstander. Blackpool speelde in dezelfde divisie als Southampton. Net als in de competitie won Soton nu ook in de beker met 3-1 op The Dell. Southampton was door naar de laatste zestien.

Ook in de vijfde ronde lootte Southampton een divisiegenoot: West Bromwich Albion. The Baggies zouden dat jaar promoveren, maar in de beker was Soton te sterk. Na een 1-1 op The Hawthorns won Southampton met maar liefst 4-0 in eigen huis. De fans begonnen langzaam te dromen van een stunt. Het geluk was dat seizoen aan de zijde van Southampton in de loting, want in plaats van tegen een van de clubs uit de First Division, mocht Soton naar Bradford. Dat was de enige ploeg die nog over was uit de Fourth Division. Een makkie op papier. Maar dat viel tegen. Bradford vocht keihard voor de plek in de halve finale en Southampton won slechts op het tandvlees met 0-1. Opnieuw hadden ze geluk met de loting, want Crystal Palace was daarin de tegenstander, een club uit de Third Division.

Waar halve finales vaak op Old Trafford, Hillsborough of Villa Park werden gespeeld, werd voor deze ontmoeting tussen twee clubs uit het zuiden iets in Londen gezocht. Stamford Bridge was de plaats van handeling en er kwam een ware volksverhuizing op gang vanuit Southampton. Het was een spannende pot, want er werd maar niet gescoord. Het leek af te stevenen op een replay, totdat Paul Gilchrist een kwartier voor tijd Southampton op 1-0 zette. Zes minuten later kregen The Saints nog een penalty. Die werd gescoord door David Peach, en de finale was zeker. Tegenstander daarin was Manchester United, pas de tweede tegenstander uit de First Division voor Soton in deze FA Cup.

In de voorbeschouwingen werd er nogal lacherig gedaan over Southampton. Een van de analisten dacht zelfs dat het dubbele cijfers zou worden. Dat viel tegen, want Southampton bood goed tegenstand. In het team zaten veel mannen die alles al een keer hadden meegemaakt, zoals Peter Osgood en Jim McCalliog. Net zoals tegen Palace, bleef het lang 0-0. Maar negen minuten voor tijd viel de verlossende treffer dan toch… voor Southampton! Bobby Stokes, geboren in Portsmouth, was de maker van dat doelpunt. Stokes was een van de vele jeugdspelers die naar Southampton was gegaan, omdat Pompey zijn jeugdopleiding had afgeschaft. Ironisch dat juist hij het belangrijkste doelpunt ooit maakte voor Southampton.

Bij de eretocht met de FA Cup door de stad stonden er maar liefst 250.000 man langs de busroute. In Europa verraste Southampton door Marseille opzij te zetten in de eerste ronde van de Europa Cup II. De ronde erop moest Carrick Rangers uit Noord-Ierland eraan geloven. Pas in de kwartfinale stopte Anderlecht het Europese avontuur van Soton. Maar The Saints strandden met opgeheven hoofd, want na een 2-0 nederlaag in Brussel, werd er in eigen huis met 2-1 gewonnen. De Europese wedstrijden zorgden ervoor dat Southampton flink wat punten liet liggen in de competitie, maar het seizoen erop volgde dan toch de promotie.

Tot en met 2005 bleef Southampton op het hoogste niveau acteren, met een tweede plek in 1984 als hoogtepunt. McMenemy  had een gouden hand in aankopen en verbaasde de voetbalwereld door Kevin Keegan aan te trekken. Op een bepaald moment had Southampton zelfs zes ex-aanvoerders van het Engelse elftal onder contract staan. Lawrie Mac, zoals de bijnaam van McMenemy luidde, had enorm goede contacten met oudere spelers en die zagen het wel zitten om hun laatste jaren aan de zuidkust te slijten. Daardoor lukte het Soton, ondanks het ontbreken van veel geld, om altijd goed mee te draaien en regelmatig Europees voetbal te halen. Pas in 1985, toen Lawrie Mac vertrok, werd Southampton weer een grijze middenmotor.

Southampton – Tottenham Hotspur op tv!
Onze partner Ziggo Sport zendt dit weekend onder meer Southampton – Tottenham Hotspur (zondag 17.00 uur) en Brighton – Chelsea (zaterdag 13.30 uur) live uit op Ziggo Sport en Ziggo Sport Select. 

Check hier welke duels Ziggo Sport dit weekend nog meer live uitzendt.