Vandaag in 1995. De klok op Selhurst Park geeft aan dat de wedstrijd tussen Crystal Palace en Manchester United 48 minuten onderweg is. Tussenstand: nul – nul. De regerend landskampioen heeft het moeilijk. Juist drie dagen nadat het door een overwinning (1-0, doelpunt Eric Cantona) tegen koploper Blackburn Rovers terug is in de race om een nieuwe landstitel.

Als Palace-verdediger Richard Shaw in die 48ste minuut voor de zoveelste keer ongestraft een overtreding maakt op Eric Cantona, wordt het de Fransman te veel. Hij trapt na. Rood. Als hij even later langs de zijlijn onderweg is naar de kleedkamer, kan hij nog niet weten dat na de wedstrijd werkelijk niemand meer over zijn natrappen zal spreken.

Met dank aan ene Matthew Simmons. De twintigjarige supporter van Crystal Palace verlaat zijn stoel op rij elf, daalt de trap af en begint Cantona aan de rand van het veld de volle laag te geven. Over wàt hij precies roept lopen de lezingen uiteen. Volgens Ned Kelly, hoofd beveiliging van Manchester United, breekt er iets bij Cantona als Simmons zijn moeder uitmaakt voor “French whore”. Een excuus dat Cantona later voor de rechter ook aanvoert. Andere lezingen reppen over woorden als ‘’Fuck off, you motherfucking French bastard.”

Feit is dat er inderdaad iets breekt bij Eric The King Cantona. De beelden zijn bekend. Cantona rukt zich los, deelt hangend boven de boarding een karatetrap uit en voegt er nog een paar klappen aan toe. Medespelers sprinten naar de hoek van het veld om hun ploeggenoot te helpen. Gary Pallister niet: “Ik denk dat ik een van de weinige spelers was die er niet heen rende. Ik stond daar maar, vol ongeloof. Ik was in shock door wat ik zojuist had zien gebeuren.”

De ophef is uiteraard groot. De nasleep ook: United schorst Cantona voor de laatste vier maanden van het seizoen en geeft hem een boete van 20.000 pond. De FA doet er later nog een schepje bovenop: negen maanden en nog eens tienduizend pond. Tijdens zijn schorsing zit Cantona overigens niet stil: hij leert trompet spelen.

Bijna twee maanden na de wedstrijd moet hij zich ook nog eens voor de rechter in Londen verantwoorden. Mooie gelegenheid om al een dag eerder naar de Engelse hoofdstad af te reizen en met ploeggenoot Paul Ince – die vanwege het incident ook voor de rechter moet verschijnen – de bloemetjes buiten te zetten in het nachtleven. De tabloidpers is getuige als de twee spelers om drie uur ’s nachts een nachtclub verlaten.

Ince wordt vrijgesproken, maar Cantona wordt veroordeeld tot een celstraf van veertien dagen. Speler en club tekenen beroep aan en de Fransman mag op borgtocht de cel weer verlaten. Als hij in hoger beroep wordt veroordeeld tot een werkstraf van 120 uur, lijkt het ManU goed als Cantona op de persconferentie ook zijn zegje doet. Hij heeft daar weinig trek in, laat zich toch overhalen, maar stelt wel een voorwaarde: hij wil niet dat iemand van de club gaat uitleggen wat de woorden die hij gaat uitspreken betekenen. En zo laat Cantona andermaal iedereen verbaasd achter: “When the seagulls follow the trawler, it’s because they think sardines will be thrown into the sea.”

Comeback Cantona maakt na zijn schorsing een indrukwekkende rentree. Bij zijn eerste wedstrijd na zijn schorsing, Liverpool-thuis, geeft hij al binnen vier minuten de assist voor de openingstreffer van Nicky Butt. Later in de wedstrijd schiet hij vanaf de strafschopstip de eindstand op de borden: 2-2. In de rest van het seizoen scoort hij nog dertien competitiedoelpunten, waaronder liefst vijf keer de enige treffer bij een 1-0 overwinning van United. Aan de hand van The King maakt de club uit Manchester zo een achterstand van twaalf punten op Newcastle United goed en wordt daardoor weer kampioen. Als kers op de taart tekent Cantona ook voor de winnende treffer in de Cup Final tegen rivaal Liverpool.

Cantona maakt een succesvolle rentree en leidt na zijn abrupte einde als voetballer een riant leven als onder meer acteur, dichter, schilder en fotograaf. Jaren later spreekt hij vrij nonchalant over het incident: ”Ik denk dat het een droom is voor sommige mensen om dit soort ‘supporters’ een trap te geven. Dus deed ik het voor hen, zodat zij blij zouden zijn.”

De uitspraak met video BBC

Met Cantona, in 2000 uitgeroepen tot Voetballer van de Eeuw van Manchester United, komt het dus goed. En met Matthew Simmons? De supporter ondervindt nog lang de gevolgen van de bewuste avond in januari 1995. Al snel wordt hij van slachtoffer tot dader. Zeker nadat hij zich door The Sun laat betalen voor een interview. Het tabloid zet hem ‘uiteraard’ weg als hooligan.

Andere kranten gaan graven. Hij blijkt als zeventienjarige veroordeeld te zijn voor een gewelddadige beroving. Hij heeft bijeenkomsten van de extreem-rechtse partijen British National Party en National Front bijgewoond. En tijdens de rechtszaak over de karatetrap van Cantona wordt Simmons boos: hij haalt uit naar de rechter, schreeuwt en moet een nacht de cel in.

De glaszetter verliest zijn baan en zijn vriendin. Hij krijgt zijn zoontje nauwelijks nog te zien en trekt noodgedwongen in bij zijn moeder. Bij zijn volgende baan ontwijken collega’s hem. Vrienden willen geen contact meer en zelfs binnen zijn eigen familie wordt hij een paria. Maar minstens even erg: hij moet zijn seizoenkaart voor Crystal Palace inleveren.

Negen jaar na het incident zoekt een journalist van The Guardian Simmons op. Het lukt hem na lang aandringen een afspraak te maken. Simmons vertelt dat hij de bewuste avond niets beledigends heeft geroepen. Dat hij slechts vanaf rij elf naar beneden is gelopen om… naar de wc te gaan. Hij riep wel iets, maar weet niet meer wat. Hij ziet steun in het feit dat Cathy Churchman, de vrouw die naast hem staat op het bewuste moment, later aangeeft niet te hebben gehoord wat Simmons riep.

Weer enkele jaren later wordt bekend dat Simmons nog altijd doelwit is van hatelijkheden. Hij geeft aan nog altijd dreigtelefoons te ontvangen: “Daarin word ik beledigd voor het vuil van de straat. Of, erger nog, bedreigd.”

De laatste keer dat een journalist hem opzoekt lijkt hij zijn leven eindelijk weer enigszins op de rit te hebben. Het is 2009 en Looking for Eric – een film met en over Cantona – is net in première gegaan. Hij woont nog altijd bij zijn moeder, op steenworp afstand van Selhurst Park, werkt als bouwvakker en heeft een muurtje met mooi gietijzeren hekje voor de tuin gemetseld. De journalist krijgt Matthews niet te zien, wel te spreken: “Ik vond je briefje. Maar ik wil hier niet over praten. Het is lang geleden weet je, laat het rusten. En ik wil niet dat je met mijn buurvrouw praat.”

Ook al heeft hij op die koude avond in 1995 misschien iets geroepen dat niet goed is, toch krijg ik een beetje medelijden met de arme Simmons. Totdat ik lees dat hij tegenwoordig supporter is van Fulham. Hoe kun je de club waar je van houdt in de steek laten?

Marcel van den Brandhof