Aanstaande zaterdag (9 september), van 12.00 tot 17.00 uur, is de eerste editie van de Staantribune Panini Ruilbeurs in café Engelenburgh, Aquamarijnlaan 15-A in Utrecht, de kroeg van oud-voetballer Joop van Maurik. Om alvast in de stemming plaatsen we de komende dagen een vierluik over (het sparen van) Panini-plaatjes. Vandaag deel I:

Als ik in een nostalgische bui ben – en dat ben ik regelmatig, zeker nu het voetbal steeds meer wordt beïnvloed door de commercie – pak ik ze er wel eens bij: mijn Panini-albums. Ze lagen jarenlang op mijn jongenskamer bij m’n ouders, maar enige tijd geleden besloot ik ze mee naar huis te nemen. Tot afgrijzen van mijn vriendin: “Wat moet je nou met die ouwe zooi?” Ouwe zooi? Historisch materiaal!


Uren kan ik de albums bestuderen. In mijn eerste album, van 1986, werd AZ nog geschreven als AZ ’67, FC Dordrecht als DS ’79 en Den Haag gewoon met ‘FC’ in plaats van ‘ADO’ ervoor. Fortuna Sittard speelde (als ‘Fortuna SC’) net als de andere drie Limburgse clubs in de eredivisie. Heerenveen, NAC en Vitesse waren in die tijd vaste eerstedivisionisten en clubs als Haarlem (eredivisie!), SVV en FC Wageningen bestonden nog.

Voetballers zagen er uit als echte mannen met ruige baarden (niet zo’n hip gestileerd geval), snorren en borsthaar (Michel Mommertz, NEC) en veel spelers droegen koningskettingen over het shirt. Spelers van Den Haag hadden een matje in de nek, net als de jongens die hen aanmoedigden op Midden-Noord. En op de selectiefoto’s droegen de spelers zwarte Adidas World Cups in plaats van knalgele, oranje of roze schoenen.

Ik zie schitterende namen als Roelf-Jan Tiktak, Bram Braam en Koos Kuut voorbijkomen en kleurrijke trainers als Bert Jacobs, Frans Körver, Simon Kistemaker en Barry Hughes. Fred van der Hoorn (FC Den Bosch) had een volle afrobos, Jan Jongbloed verdedigde op 46-jarige leeftijd het doel van Go Ahead Eagles en Bert van Marwijk speelde in de nadagen van zijn spelerscarrière bij MVV. En alle toppers, zoals de bekende Drie van Milaan en Ronald Koeman, speelden nog gewoon in de Nederlandse competitie.

In De Goffert konden 29.200 toeschouwers, de selectie van FC Groningen poseerde voor de lange zijde van het Oosterpark (per ongeluk geschreven als ‘Oostpark’) en Heracles voetbalde in het stadion aan de Bornsestraat. Enfin, zo kan ik nog wel even doorgaan.

Klein fortuin
Voor een tienjarig mannetje kostte het verzamelen van Panini-plaatjes destijds een klein fortuin. Elke stuiver, dubbeltje en kwartje werd opzij gelegd en als ik vijftig cent bij elkaar had geschraapt, rende ik naar de supermarkt op de hoek. Daar wachtte ik ongeduldig in de rij bij de kassa en als ik eindelijk aan de beurt was, bestelde ik verlegen een pakje. Ik wachtte altijd tot ik buiten was met openmaken, om de spanning nog iets langer vast te houden. Je moest het zakje voorzichtig openen, want als je het te wild deed, konden de plaatjes inscheuren. Trillend van opwinding bekeek ik de zes plaatjes. Yes, Jos Roossien! Die zocht ik nog om FC Groningen compleet te maken! Of: shit, weer een dubbele Bert van der Poppe (MVV). Het mooist vond ik de glimmende logo’s, in 1986 waren het de wapens van de speelsteden.

Eenmaal thuis holde ik naar mijn kamertje om de plaatjes in te plakken in mijn album met voorop onze huidige stadionspeaker Peter Houtman in een blauw AEGON-shirt van FC Groningen en Wilbert Suvrijn, in geel-groen LU-shirt van Fortuna, struikelend in de achtervolging. Ik probeerde ze zo netjes mogelijk in te plakken, maar dat viel niet altijd mee. Zeker met de selectiefoto’s die uit twee delen bestonden, wat helemaal een precisiewerkje was. Zo lijkt bij mijn elftalfoto van FC Utrecht de schouder van Jan-Willem van Ede uit de kom.

Bijkomend voordeel van mijn verzamelwoede was dat ik in die tijd vrijwel alle spelers in de eredivisie van gezicht kende. Door de beschrijvingen onder hun foto’s wist ik vaak ook bij welke clubs ze nog meer hadden gespeeld. Zo kan ik ruim dertig jaar later nog steeds de clubs van Ton Pattinama oplepelen (Excelsior, Den Bosch, Utrecht, Heracles en Den Haag). Tegenwoordig zou ik sommige spelers van Feyenoord, Ajax of PSV niet eens herkennen als ik op straat tegen ze op bots.

Die beschrijvingen zijn trouwens ook schitterend om terug te lezen. Bijvoorbeeld die van Ruud Heus (AZ): “Geboren op 24 februari 1961. Talentvolle linkermiddenvelder of spits, die op jonge leeftijd bij AZ ’67 kwam. Heeft zich vorig seizoen een vaste plaats veroverd. Is een echte vechter met veel inzet.”

Frustrerend
Ik heb zelf maar een paar Panini-albums, van 1986, 1987, 1988 en 1989 en die van het WK 1986 (zonder een plaatje van Maradona, waar ik nog steeds de pest over in heb) en het EK 1988. Die van ’86 is helemaal compleet en die van Mexico ’86 en ‘87 voor ongeveer de helft. In de albums van ’88 en ’89 zitten slechts een paar plaatjes. Na 1989 ben ik helemaal met het sparen van plaatjes gestopt. Dat had twee redenen.

Ten eerste werd het kopen van zakjes steeds frustrerender naarmate het album voller werd. Voor ‘Voetbal 86’ had ik op een gegeven moment nog maar een stuk of twintig plaatjes nodig, maar telkens als ik een nieuw zakje kocht, trof ik zes dubbelen aan. Ruilen op het schoolplein leverde ook niet de ontbrekende exemplaren op, dus besloot ik de laatste plaatjes maar bij te bestellen bij Panini. ‘Not done’ voor de ware verzamelaar, maar het scheelde klauwen met geld en voorkwam frustratie.

Ten tweede vond ik mezelf te oud om op mijn veertiende nog voetbalplaatjes te sparen. Ik kende ook geen leeftijdgenoten in mijn omgeving met wie ik plaatjes kon ruilen.

In 2004 heb ik, uit nostalgische overwegingen, nog eenmaal een Panini-album gekocht. Het was toch niet meer zo leuk als achttien jaar eerder. Het kopen van plaatjes was te makkelijk, ik hoefde er geen moeite meer voor te doen, als volwassene heb je immers veel meer te besteden. Het volmaken van het album ging daardoor veel te snel. Wat nog wel steeds hetzelfde was, was de frustratie. Grrrr, voor de derde keer Ali Boussaboun dubbel!

(Morgen deel II van dit verhaal)

Staantribune Panini Ruilbeurs
Café Engelenburgh, Aquamarijnlaan 15-Aa, 3523 EK Utrecht

Toegang:
Uiteraard gratis, net als de bitterballen!

Aanvang:
12.00 uur tot ongeveer 17.00 uur, of langer als het gezellig is.

Neem je dubbele plaatjes en verzamelalbums mee!