Twee totaal verschillende werelden, nog geen dertig kilometer van elkaar verwijderd. MVV Maastricht en Roda JC Kerkrade zijn in alles tegenpolen van elkaar, maar niet in beleving. De derby zondag in het diepe zuiden is een cultuurclash tussen Koempels en Sjengen.

Om de rivaliteit tussen ‘043′ (Maastricht) en ‘045′ (Kerkrade) te begrijpen, is het goed om Zuid-Limburg kort onder de loep te nemen. De regio staat bekend om rust, ruimte, glooiende landschappen, de Amstel Gold Race én is een wespennest als het aankomt op (betaald) voetbal.

Mislukte samensmelting
Al heel vaak is door de provinciale politiek en het regionale zakenleven aangestuurd op een samensmelting tussen Maastricht, Kerkrade en het even verderop gelegen Sittard. IJdele hoop, zo bleek telkens weer. Het welzijn van de supporters woog uiteindelijk zwaarder dan de mogelijke welvaart van een nieuwe fusieclub die de Top 3 zou moeten bedreigen. Nog liever een anoniem bestaan, dan samengaan met de buren. Daarover waren de fanatieke fans het met elkaar eens. Het profvoetbal in Zuid-Limburg is ondanks het mislukken van ‘FC Limburg’ alleen maar interessanter geworden.

MVV-supporters tonen een spandoek met de tekst ‘Noets FC Limburg’ voor aanvang van MVV – Fortuna Sittard in 2008.

Suikeroom
Een van de grote voorstanders van de fusieclub was wijlen Arnold Hendriks (80). De begenadigd zakenman maakte van Roda JC een gevreesde tegenstander. De textielbaron had niet alleen een aardig gevulde portemonnee, maar ook oog voor talenten die later met vette winsten werden doorverkocht. Mede dankzij de Heerlenaar betrokken de geel-zwarten in 2000 een hagelnieuw stadion, speelde de club regelmatig Europees voetbal en was een plekje in de subtop eerder regel dan uitzondering. Hendriks stak niet alleen geld in Roda, maar was geregeld ook gul voor MVV en Fortuna. Inmiddels doppen alle Zuid-Limburgse clubs hun eigen boontjes. De kaarten zijn daarbij behoorlijk geschud.

Bij de opkomst van de wedstrijd Roda JC – Feyenoord vorig seizoen toonden de Roda-supporters een spandoek ter nagedachtenis aan suikeroom Nol Hendriks.

Intens voetbalgevecht
Sluimerend veranderde Roda JC van subtopper tot degradatiekandidaat en MVV bleef telkens een outsider voor promotie. In 2017 leken de Maastrichtenaren hard op weg terug naar het hoogste niveau, maar uitgerekend rivaal Roda JC stak daar in de finale van de play-offs, na een intens voetbalgevecht, een stokje voor. Saillant detail: matchwinner Daryl Werker werd eerder door Roda aan MVV uitgeleend.

MVV Maastricht – Roda JC in de finale van de play-offs  (25 mei 2017)

De return in Kerkrade, drie dagen later

Beroepspositivo
Het uitlenen of transfereren tussen MVV en Roda is geen uitzondering. Onder anderen beroepspositivo Nathan Rutjes en Maastrichtenaar Danny Schreurs ruilden MVV in voor Roda JC. Die transfers kon niet iedereen waarderen. Zo moest de man met wapperende mat spreekkoren slikken toen hij als Roda-speler in De Geusselt speelde en werd Schreurs in aanloop naar de derby in 2014 bedreigd. Anderzijds werd ras-Kerkradenaar René Trost als trainer op handen gedragen in Maastricht. Hij won de Bronzen Stier voor beste trainer en pakte onder meer een periodetitel.

Roda-speler Nathan Rutjes probeert zijn fans te bedaren tijdens de nacompetitiewedstrijd tegen MVV in 2017.

Verschillen tussen regio’s
Op de tribunes heerst voornamelijk een vocale strijd. Ondanks het matige niveau waarop beide clubs spelen, is een bezoekje aan de Geusselt of het Parkstad Limburg Stadion bepaald geen saai avondje in een echo-stadion. Zo kan MVV rekenen op circa vijfduizend trouwe aanhangers en heeft ook Roda na de tweede degradatie nog altijd zo’n achtduizend bezoekers te gast. De regio’s verschillen ondanks de beperkte afstand nogal van elkaar. Dat heeft natuurlijk zo zijn historie. Waar Roda JC het uithangbord wil zijn van de voormalige mijnwerkersregio, is MVV het vlaggenschip van de bourgondische stad Mestreech.

Mijnwerkers
Geuzennaam voor de Roda-fans is koempel, dat betekent ‘kameraad’ voor de mijnwerkers die diep onder de grond steenkool moesten winnen. Veel spelers van het toenmalige Rapid JC en Roda Sport – later gefuseerd tot Roda JC – werkten honderden meters onder de grond. Het zwarte goud zorgde voor een gigantische welvaart in oostelijk Zuid-Limburg. Het was dan ook een harde klap toen minister Joop den Uyl in 1965 de sluiting van de mijnen aankondigde. Het banenverlies dat daarop volgde, was ondanks beloofde compensaties enorm en het gebied verloederde. De regio moest van zwart naar groen en kreeg later de naam Parkstad. De thuishaven van Roda JC, het Parkstad Limburg Stadion, is nu dan ook een ontmoetingsplek waar alle generaties hun ‘koempels’ van nu toejuichen. De voormalige mijnstreek staat bekend om mouwen opstropen, niet zeiken en hard werken. Als Roda dat op het veld vertoont – ook al is het een divisie lager – zijn de supporters al snel tevreden.

Bij de wedstrijd Roda JC – VVV-Venlo vorig seizoen waren oud-Koempels aanwezig.

Elegant, chique & bourgondisch
Het rauwe van de regio in en rond Kerkrade staat enigszins haaks op de cultuur in Maastricht. Inwoners van de toeristische trekpleister zijn trots op Us Mestreech. Niet alleen vanwege iconen als André Rieu en het Vrijthof, successen van Tom Dumoulin of, verder terug, van Boudewijn Zenden. Nee, Maastricht is elegant, chique en bovenal bourgondisch. Dat willen ze weten ook. Passanten in de bekende en authentieke winkelstraten passeren met een aura van parfum en zien er altijd gesoigneerd uit. Terrassen puilen doorgaans uit en de wijn vloeit daarbij rijkelijk.

Volksliederen
Chauvinisme is de Maastrichtenaren dan ook niet vreemd. Het volkslied van de stad klinkt bij elke thuiswedstrijd in de knusse en sfeervolle Geusselt. De Maastrichtse zangeres Beppie Kraft – of een andere lokale bekendheid – zorgt ervoor dat nog voor de aftrap de sfeer er al goed in zit. Sjengen klinkt er dan vervolgens vanaf de fanatieke Angel Side. Zoals koempel een geuzennaam is voor de Roda-fans, is Sjeng dat voor een Maastrichtenaar. In de stad loop je eerder Sjeng tegen het lijf dan Jan of Piet.

De spelers van MVV vieren een overwinning op Roda JC met hun supporters.

Sterrendragers
Op het shirt van de rood-witten prijkt een ster, verwijzend naar het stadssymbool. Alles om te laten zien dat de Sterrendragers een ambassadeursrol vervullen voor de stad. De echte chauvinisten zien mensen van buiten de eigen gemeentegrens al snel aan voor ‘boeren’. Andersom worden sommige Maastrichtenaren beticht van arrogantie. Dat vinden veel MVV-fans ook van het Roda-publiek. Jarenlang zijn de geel-zwarten met afstand de beste club van Limburg geweest. En ook dat wordt met de nodige trots uitgedragen. Zo wordt voor elk duel het Limburgs volkslied aangezwengeld en wappert her en der de Limburgse vlag. Iets wat in Sittard, Maastricht én Venlo wenkbrauwen doet fronsen.

Limburg Limburgs lult
Nu beide kampen op hetzelfde niveau acteren, staan de verhoudingen weer op scherp. De finale van de play-offs was daarvan het summum. MVV is uit op eerherstel, Roda bouwt (opnieuw) aan de weg omhoog. Twee trotse regio’s met een beduidend verschillende mentaliteit, maar wel met een zachte g. Al is daar op de tribunes weinig van te horen vanwege het fanatisme. Tja, het lijkt een kwestie van geduld, rustig wachten tot de dag, dat heel Limburg Limburgs lult.

Roda JC Kerkrade – MVV Maastricht (31 augustus 2014, uitslag 2-0)

Tekst: Tim Voncken
Foto: Pro Shots

Meer informatie over MVV Maastricht en Roda JC hun huidige prestaties kun je vinden op www.voetbaluitslagen.com/mvv-maastricht en www.voetbaluitslagen.com/roda-jc.