Het piepen van de tram en wat schreeuwende fietsende jongeren waren de enige geluiden die zondag rond Het Kasteel waarneembaar waren. Het meer dan een eeuw oude stadion had er nog geen weet van wat er die middag op het programma stond. Aan de andere kant: wat is een wedstrijdje tegen Willem II in hemelsnaam als je al een eeuweling bent? Je hebt een schreeuwende Aad de Mos gehuisvest, je zag hoe Frans de Munck Jayne Mansfield een zoen gaf, je zag hoe de meeuw dood neerviel toen Eddy Treijtel hem uit de lucht schoot. Een degradatieduel zo halverwege het seizoen is dan iets kleins in het grotere geheel.

De serene rust rond Het Kasteel werd om even over half twaalf licht verstoord door de eerste bus met Willem II-supporters. Ruim drie uur voor de wedstrijd hoorde je alleen geen zingende ode aan Fran Sol of een scheldkanonnade aan het adres van Erwin van der Looi. Het waren oud-spelers en andere notabelen van de Tilburgse club. Onder de noemer Oude Glorie deden ze zondag Het Kasteel aan. Naast de wedstrijd stond er een kijkje in het theater van de nostalgie centraal.

De prijs waar het om draaide, de Zilveren Bal

De Zilveren Bal is het waar het vandaag om draait. Een toernooi dat zijn hoogtijdagen kende toen het profmonster door de KNVB nog buiten de deur kon worden gehouden. Sparta degradeerde in 1901 op het hoogste niveau en was bang dat ze hierdoor wedstrijden tegen topclubs mis zouden lopen. De Kasteelheren organiseerden een toernooi waarbij ze teams uitnodigden, zodat ze verzekerd bleven van topvoetbal.

Maar voor de delegatie van de Tricolores is het ook een kijkje in het eigen verleden. Terwijl er een buffet wordt opgediend, loopt Jan Vioen rustig met een glas wijn door het kenmerkende gebouw met de twee torentjes. De befaamde clubarts van Willem II is er tijdens zijn 42-jarige carrière vaak geweest. Rustig neemt hij het trappengebouw en de Kasteelzaal in zich op. De plaquettes met de elftallen die rond 1910 kampioen werden, oude shirts van de Rotterdamse club, zelfs een vooroorlogs scorebord. Het kasteelgebouw zit vol met voetbalhistorisch materiaal.

Ondertussen wordt een presentatie gegeven over de Zilveren Bal van zo’n honderd jaar geleden. Sparta-historicus Anton Slotboom vertelt over hoe Het Kasteel bij de opening nog midden in de polder lag. Dat het eerste clubstadion van Nederland in 1916 werd geopend met een wedstrijd tegen Willem II. Maar dat in die maanden daarvoor tussen de steigers al werd gespeeld om de Zilveren Bal.

Dat deze middag in het teken van het historische kleinood staat, is niet verwonderlijk. Willem II en Sparta hebben hun wortels in de negentiende eeuw en middels dit soort toernooien werd de sportieve band versterkt. Voor het betaalde voetbal in Nederland kwam, was dit toernooi belangrijker dan de nationale beker.

Maar omdat de organisatoren vonden dat de amateurgedachte leidend moest zijn, verdween het toernooi voor profclubs in 1955. De amateurs gingen nog een aantal jaar door, maar gaven er halverwege de jaren tachtig ook de brui aan. Eén keer werd sindsdien nog om de Zilveren Bal gespeeld, in 2011 tussen Sparta en Feyenoord, maar dat werd geen blijvend succes helaas. 

Het kasteel was even Tilburgs bezit.

Het Kasteel zelf roept ook herinneringen op. Dat weet ook Ben van de Luijtgaarden die in de jaren zestig voor de Tricolores uitkwam. “Toen ik hier kwam, lag het hoofdveld een kwartslag gedraaid. Dat waren bijzondere jaren. Toen stonden we er ook net voor als vandaag. Wonnen we uiteindelijk de beker, maar degradeerden we. Speel je eerste divisie én tegen Manchester United. Laten we daar maar niet vanuit gaan vandaag.”

Ondertussen neemt Roger Rossmeisl het over van zijn Rotterdamse collega op het spreekgestoelte. “Ergens moet op Het Kasteel een Zilveren Bal staan. Die mocht je als club namelijk houden als je hem vijf keer in totaal won. Jullie wonnen hem acht keer. Feyenoord en HVV zelfs negen. Wij helaas maar drie keer. In 1916 wonnen we, met in de spits Jos van Son, en tegenwoordig is onze doelpuntenmaker Fran Sol. Voorafgaand aan het seizoen 1917-1918 wonnen we de Zilveren Bal in de finale tegen Sparta 2-1. Dat zou ook een mooie afsluiting van vandaag zijn.”

Het mocht niet zo zijn.  

Foto header: Oude Glorie voor het Kasteel. 
Toine Damen namens Willem II
Foto Zilveren Bal: Willem II
Foto Sparta-aap: Roger Rossmeisl