De film Olympische Spelen Amsterdam 1928, die onlangs te zien was tijdens het International Sports Film Festival Amsterdam (ISFFA), vertoont de bijzondere verhalen van de enige Olympische Spelen die in Nederland zijn georganiseerd. De voetbalverhalen zijn daarbij inbegrepen. Het evenement is inmiddels diep weggestopt in de geheugens van de liefhebbers op leeftijd. Daarom een drietal opmerkelijke feiten die je moet weten over dit Olympische voetbaltoernooi.

De eed van Harry Dénis
Henri Léonard Barthélémi Dénis was in 1928 aanvoerder van het Nederlands elftal en in deze rol legde hij tijdens de openingsceremonie de Olympische eed af. Dénis is daarmee nog steeds de enige voetballer wereldwijd die deze eer ten deel viel. In het bijzijn onder anderen Prins Hendrik beloofde Harry zich, als vertegenwoordiger van alle sporters, te houden aan de regels die waren gesteld door het Internationaal Olympisch Comité. Met zijn Haagse tongval richtte Dénis zich tot de aanwezigen en sprak:

soccerfanshop.nl

“In the name of all the competitors I promise that we shall take part in these Olympic Games, respecting and abiding by the rules which govern them, committing ourselves to a sport without doping and without drugs, in the true spirit of sportsmanship, for the glory of sport and the honour of our teams.”

Als rechtsback speelde Dénis in Den Haag voor HBS. Zijn voetbalcarrière kent, naast het afleggen van de Olympisch eed, nog een opvallend feit. Hij is medehouder van het curieuze record van het aantal eigen doelpunten in het Nederlands Elftal. Oer-Spartaan Rinus Terlouw en Dénis scoorden beiden twee keer voor de opponent. Eerstgenoemde had daar 34 wedstrijden voor nodig, Dénis 56.

harry-denis2

De Olympisch eed uit de mond van Harry Denis

De nacht van Uruguay
Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Hendrik lootte in de eerste ronde de confrontatie tussen Nederland en titelfavoriet Uruguay. Hij wist toen nog niet dat dit een historische nacht zou opleveren. ‘De Nacht van Uruguay’ is de boeken ingegaan als de nacht waarin de kaartverkoop voor deze wedstrijd startte. Uruguay was voor voetbalminnend Nederland een van de blikvangers van het toernooi. Het elftal herbergde de dodelijke spitsen Pedro Petrone en Héctor Scarone en was op titeljacht.

In het kantoor van de Nederlandse Handelmaatschappij, aan de Vijzelstraat 32, vond de kaartverkoop voor de wedstrijd plaats in de nacht van 27 op 28 mei. Volgens sporthistoricus Jurryt van der Vooren wilden 200.000 belangstellenden een toegangsbewijs bemachtigen, maar het Olympisch Stadion telde destijds een capaciteit van 30.000. Achteraf bleek dat het overgrote deel van de kaarten al was vergeven in de vorm van passe-partouts en kaarten voor officials. De toestroom naar het kantoor aan de Vijzelstraat was enorm en de politie moest de omgeving afzetten. Bovendien dreigde een bestorming van het bankgebouw nadat bekend werd dat er te weinig kaarten beschikbaar waren. De bemoeienis van dronken zeelieden vanuit de kroegen op het Rembrandtplein, maakte de situatie er niet minder rustig om.

nacht-van-uruguay

Een onrustige kaartverkoop-nacht. De Nacht van Uruguay.

Dubbele finale
De opzet van het toernooi in 1928 was heel simpel. De zestien deelnemende landen streden in een knock-out opzet tegen elkaar. Nederland was geen favoriet, maar Uruguay en Argentinië wel. Nadat zij respectievelijk Italië en Egypte in de halve finale hadden verslagen, kreeg het toernooi de finale waarop veel liefhebbers hadden gehoopt. De eerste wedstrijd in het Olympisch stadion eindigde in 1-1. In tegenstelling tot de opzet van het moderne Olympische voetbaltoernooi, werd in 1928 de finale bij een gelijke eindstand opnieuw gespeeld. Kortom, de kassa rinkelde dubbel. De confrontatie tussen deze twee landen trok 250.000 belangstellenden.

Op 13 juni 1928 betraden beide landen het Olympische veld voor de tweede finalewedstrijd. De winnende 2-1 van Héctor Scarone in de tweede helft leverde het goud voor Uruguay op. Twee jaar later zou Uruguay de titeljacht succesvol voortzetten met de eerste wereldtitel in eigen land. Overigens is de uitslag van de wedstrijd om de bronzen medaille ook het vermelden waard. Italië versloeg Egypte met 11-3!

os-uruguay-1928

Het winnende Uruguay in 1928