De zon brandt met veertig graden op mijn hoofd, terwijl ik in de drukke straten van Rio de Janeiro een taxi aanhoud. Een goedlachse chauffeur draait zijn raampje open en ik vertel hem dat ik naar Estádio São Januário, de thuisbasis van Vasco da Gama, wil. De man kijkt alsof ik een zonnesteek heb opgelopen. “Wil je echt naar…?” terwijl hij zijn zin van verbazing zelf afbreekt. Mijn vastberadenheid is duidelijk en binnen de kortste keren snellen de stranden van Copacabana aan me voorbij.The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da Gama

Vasco da Gama is nog de enige grote club in Rio die in haar eigen stadion speelt. Estádio São Januário is een onderdeel van een groter complex, met vervallen zwembaden en sporthallen. Ondanks dat het stadion er bijna honderd jaar staat, is het niet af. Achter een van de doelen zijn zelfs geen tribunes.


Aangekomen bij het stadion blijkt al snel waarom de chauffeur verbaasd was over mijn bestemming. Estádio São Januário blijkt tegen twee grote favela’s (sloppenwijken) aan te liggen en voor blanke mensen kan het gevaarlijk zijn in en rondom het stadion. Als we de hoek omdraaien bij het hoofdgebouw, drukt de man me op het hart erg voorzichtig te zijn en groepen jongeren absoluut te vermijden. Ik dank hem voor zijn tips en stap uit. Voor mij ligt de prachtige monumentale entree.

The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da GamaIn 1898 richtten Portugese immigranten een roeiclub op, vernoemd naar de Portugese ontdekker Vasco da Gama. In 1915 werd de roeiclub uitgebreid met een voetbaltak. De club heeft een onmiskenbare band met de Portugese ontdekker. Zo neemt het schip van Vasco da Gama een prominente plaats in het logo in en als je het hoofdgebouw betreedt, kun je niet om een beeld van de ontdekkingsreiziger heen.

The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da Gama

The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da Gama

The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da Gama

The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da GamaIk besluit zelf ook maar eens ontdekkingsreiziger te spelen en dwaal langs de tribunes. Toevallig staat er een poort naar het veld open en ik trek de stoute schoenen aan. Al snel blijkt dat Vasco da Gama niet de enige is met een standbeeld in het stadion. Achter een van de doelen zie ik een beeld dat verdacht veel op Romário de Souza Faria lijkt. En warempel, het ís de oud-PSV’er! Romário startte zijn loopbaan bij de club en scoorde in 2007 bij Vasco da Gama zijn duizendste doelpunt in zijn loopbaan. Het is dat er glazen wanden van zes meter hoog rondom het veld staan, anders waren de 25.000 uitzinnige Vasco-supporters zeker het veld opgestormd om het feest met de kleine Braziliaan mee te vieren. De club onthulde enkele weken na deze wedstrijd een beeld voor de spits, dat tussen de twee dug-outs achter het doel werd geplaatst.

The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da Gama

The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da GamaIk dwaal verder door het stadion en loop het gebied in van de Torcida Pequenos Vascainos, het gedeelte van het stadion waar de fanatieke aanhang van Vasco da Gama staat. Het is een van de oudste gedeeltes van het stadion. Onder de tribunes valt de betonrot duidelijk te zien en de overkappingen over de tribunes refereren aan de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw, toen het stadion werd gebouwd.

Vasco da Gama is een club die zeer vooruitstrevend was en maatschappelijk is betrokken. De club staat zelfs aan de basis van grote veranderingen in het Braziliaanse voetbal. Vóór de Tweede Wereldoorlog was het voetbal in Brazilië weggelegd voor de elite en donkere spelers mochten niet in clubverband aan de competitie deelnemen. Toen Vasco da Gama, met donkere spelers in de gelederen, in 1924 promoveerde naar de hoogste voetbalklasse van Rio, begon het gevecht voor gelijkheid. De drie topclubs uit Rio – Fluminense, Botafogo en Flamengo – eisten dat Vasco geen donkere spelers opstelde en toen de voetbalbond zich achter deze clubs schaarde, werd de strijd pittig. Het leidde tot grote verontwaardiging bij Vasco-voorzitter José Augusto Prestes, die met zijn geschreven reactie ‘Resposta Histórica’ uiteindelijk het racisme in de Braziliaanse voetbalsport wist te breken. Vasco werd zelfs de eerste kampioen met donkere spelers in de gelederen.The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da Gama

The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da Gama

The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da GamaHet stadion kun je  als eerbetoon aan maatschappelijke gelijkheid zien. De club streeft in alles naar een maatschappelijke functie, heeft twintig miljoen fans en zet doordeweeks ook sommige faciliteiten open voor jongeren uit de favela’s om sport te beoefenen. Desondanks is het stadion flink in verval. De sportzalen staan op instorten, de tribunes van de zwembaden zijn begroeid met planten en de zwembaden zelf lijken al decennia lang droog te staan. Toch tref ik een laatste verrassing: de eretribune.

The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da Gama

The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da Gama

The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da Gama

The stadium Estadio São Januário, former home of Rio de Janeiro based football club Vasco da GamaMet prachtige lantaarns, glas-in-loodramen en schitterend laswerk, is deze tribune een lust voor het oog. De gebouwen onder de eretribune hebben zelfs Delfts blauw tegelwerk, waarin de successen van Vasco da Gama zijn verwerkt. Een mooie afsluiter van een bezoek aan dit historisch stadion, dat op de nominatie staat om grondig verbouwd en gerenoveerd te worden.

En de spookverhalen van de taxichauffeur? Dat viel allemaal reuze mee.