Het is onze laatste dag in Praag. Mijn vrouw en ik hebben samen met ons dochtertje van negen maanden een mooie juliweek doorgebracht in de Gouden Stad. Voordat we verder reizen naar Dresden, kronkelen we eerst nog naar het zuidoosten van Praag, naar de wijk Vršovice. De bewegwijzering dringt ons in de richting van de Eden Arena, de thuishaven van Slavia Praag, maar wij hebben een ander doel: het Ďoliček-stadion van Bohemians Praha 1905, de club met de kangoeroe.

Praag is een voetbalstad, daarover kan geen misverstand bestaan. Sinds het IJzeren Gordijn werd neergehaald, delen de grote Praagse clubs Sparta en Slavia de lakens uit, zowel binnen de stadsmuren als daarbuiten in de Synot Liga, de Tsjechische eredivisie. Landelijk hebben zij vooral te duchten van Viktoria Pilsen en Slovan Liberec. De geschiedenis van het Tsjechische, of beter gezegd het Tsjecho-Slowaakse voetbal, heeft echter periodes gekend waarin andere Praagse clubs de competitie naar hun hand zetten. Het roemruchte Dukla deed dit in de jaren zestig van de vorige eeuw letterlijk. Deze club genoot de steun van het communistische partijkader, wat in die jaren betekende dat de beste voetballers van het land te verstaan werd gegeven dat zij bij Dukla moesten tekenen, op straffe van een voortijdig einde van hun carrière. Bohemians kon niet bogen op de sympathie van de partij, maar wist desondanks in de jaren zeventig en tachtig zijn stempel te drukken op het voetbal in Tsjecho-Slowakije.


Het blijkt goed toeven in Vršovice, met haar afgebladderde Art Nouveau-woonblokken en haar terrasjes. Toeristen zijn in dit deel van Praag niet te bekennen. Alles ademt de bevochten zorgeloosheid van de nieuwe Bohémien, eigenwijs en wars van conventies. Waar anders dan in deze wijk kan het stadion staan van het buitenbeentje van de Praagse voetbalclubs? We parkeren onze auto in de straat Vršovická. Om de hoek ligt het stadion, de lichtmasten wijzen ons de weg. Mijn vrouw draagt ons dochtertje in een draagzak voor haar borst. Zo lopen we met zijn drieën naar de hoofdingang van het stadionterrein. Onze doelen zijn dezelfde als bij elk stadionbezoek, van Leeds tot Siena en van Mechelen tot Warschau. We willen zover mogelijk komen, liefst tot in het stadion. Daar maken we foto’s en vervolgens kopen we een clubsjaal in de fanshop. Lukt dat, dan is het bezoek geslaagd, en het lukt vrijwel altijd. Oprechte belangstelling voor een plaatselijke voetbalclub opent overal deuren, zo ook bij Bohemians. Waar ik eerder in de week bij mijn bezoek aan Sparta Praag nog twee norse skinheads moest overreden om de poort naar de tribune te openen, worden we hier vrolijk onthaald. Op het zonovergoten terrein voor de hoofdingang heerst een plezierige bedrijvigheid. We lopen meteen een lid van het clubbestuur tegen het lijf. Hij heet ons enthousiast welkom en vraagt of we wel hebben gezien dat het clublogo net opnieuw in felgroene verf op de wit bepleisterde muur van de het hoofdgebouw is geschilderd. Het logo met de kangoeroe en het oprichtingsjaar 1905. Een kangoeroe, in Praag? Jazeker.DSC_1146In 1927 is nog geen sprake van Bohemians Praha 1905. De club speelt dan ook onder haar oude naam: AFK Vršovice. Het bestuur ontvangt een uitnodiging van de Australische voetbalbond om in Australië het Europese voetbal te promoten. Veel grote Europese clubs hebben het verzoek van de Australiërs dan al vriendelijk afgewezen omdat zij de wekenlange bootreis niet zien zitten, maar in Vršovice is men wel in voor het avontuur. In de aanloop naar het vertrek doet de organisatie nog een aanvullend verzoek. Kan de clubnaam (tijdelijk) worden gewijzigd naar ‘Bohemians’? Dat is voldoende Tsjechisch  – Bohemen is een regio in het westen van Tsjechië – en het bekt lekkerder in het Engels. Zo gezegd, zo gedaan. De promotietour van de ‘Bohemians’ uit Praag is succesvol, en als presentje voor haar inspanningen ontvangt de club… twee kangoeroes. De dieren overleven de boottocht, naar verluidt vanwege de toegewijde zorg van een speler, genaamd Havlín. Eenmaal terug in Praag vinden zij een plek in de gemeentelijke dierentuin. Het bestuur van AFK Vršovice besluit dat de naam Bohemians de club goed past, en op verzoek verleent de voetbalbond toestemming voor een naamswijziging. Ook het embleem van de club verandert: voortaan siert een kangoeroe de groen-witte tenues van BohemiansDSC_1142De ‘Klokani’, de Kangoeroes, spelen vanaf de twintiger jaren decennialang in de hoogste divisie van Tsjecho-Slowakije. Eind jaren zeventig, begin jaren tachtig dringt Bohemians als outsider zelfs door tot de top van het Tsjecho-Slowaakse voetbal. Aanvankelijk gebeurt dit aan de hand van Antonin Panenka, de naamgever van, nou ja, van ‘de Panenka’. Na diens vertrek naar Oostenrijk wint Bohemians in 1982 de beker, en een seizoen later volgt het eerste en enige landskampioenschap uit de clubhistorie. Ook in de Europese competities is Bohemians die jaren een tegenstander om rekening mee te houden. In het seizoen 1982-1983 reikt de club tot de halve finale van het UEFA Cup-toernooi, waarin Anderlecht te sterk is. Twee seizoenen later stoten de Kangaroos het Ajax van Van Basten, Rijkaard en Vanenburg uit dezelfde competitie. Na een 1-0 verlies in Amsterdam wint Bohemians in een overvol Ďoliček met 1-0. Achttienduizend Praagse supporters zien vervolgens hoe de strafschoppenserie in hun voordeel wordt beslist. DSC_1162Na de successen in de tachtiger jaren volgen twee decennia van ups en downs. In het seizoen 2004-2005 staat de club aan de rand van de afgrond. Vanwege de financiële malaise wordt Bohemians teruggeplaatst naar de derde divisie. Tot overmaat van ramp verpatst de commerciële franchise, waartoe de club kort daarvoor nog behoorde, de naam en het clublogo van Bohemians aan een gewiekste zakenman. Hij tooit het kleine clubje FC Střížkov Praha 9 met de groen-witte kleuren en de Kangoeroe, in de hoop op financieel gewin. FC Střížkov Praha 9 heet voortaan FK Bohemians Praha. Voor de fans van Bohemians is de maat vol. Zij slaan de handen ineen en vormen in 2005 een zogenoemde ‘supporters trust’, de Družstvo fanoušků Bohemians (DFB). Meer dan tweeduizend man sterk neemt het samenwerkingsverband een aandeel in de club, dat gaandeweg groeit tot ruim twaalf procent. De supporters brengen de financiële huishouding op orde, bijvoorbeeld door statiegeld te vragen voor de plastic bierbekers. Of door een crowdfundingproject te starten dat genoeg oplevert voor de aanleg van veldverwarming. Bovendien bekommeren de supporters zich om de sociale inbedding van de club in Vršovice. Zo organiseren zij benefietconcerten ten behoeve van de wijk. Er is ruimte voor creatieve initiatieven, zoals de samenwerking met Europese clubs met dezelfde clubkleuren. Dit leidt ertoe dat Bohemians gratis twee Litouwse internationals te leen krijgt van FK Žalgiris Vilnius, om zo de dreigende degradatie af te wenden. Het is allemaal onconventioneel, en dus  typisch voor Bohemians.

DSC_1164Op deze julimiddag in 2014 overheerst in en om het stadion een vrolijke zorgeloosheid. Waarom ook niet? Sportief gaat het heel aardig: Bohemians speelt sinds één seizoen weer op het hoogste niveau. De club is bovendien financieel gezond, zo vertelt het bestuurslid dat we ontmoeten. Bohemians vaart wel bij de inmenging van zijn supporters. Zij hebben ervoor gezorgd dat de naam, de clubkleuren en de kangoeroe veilig zijn teruggekeerd in het Ďoliček. Mijn vrouw en ik glimlachen als we horen dat Antonin Panenka inmiddels het voorzitterschap heeft aanvaard. Wie anders zou deze eigenzinnige club moeten leiden dan de man die kunst durfde te maken van een strafschop?

Maar nu móeten we echt de nieuwste clubaanwinst aanschouwen, zojuist van de trailer getakeld en geheel en al bekostigd door de supporters. Een heuse verticuteermachine, een grasgaatjesprikker, staat te blinken in de zon. “Zien jullie, zo werken wij dus, dit is de formule van Bohemians!”, jubelt het bestuurslid. Onder aansporing van de aanwezige supporters, die in hun vrije tijd het stadion onderhouden, maken wij foto’s van hoe ons dochtertje zit te spelen op het geprikte veld. Vanzelfsprekend fotograferen wij ook de karakteristieke tribunes van het Ďoliček. Dan vraag ik of de fanshop geopend is. Ons bezoek is immers niet compleet zonder clubsjaal. Hoewel het winkeltje eigenlijk gesloten is – het duurt nog even voordat het nieuwe seizoen begint – wordt een medewerker opgetrommeld die de boel opengooit en ons alle tijd gunt om een mooie sjaal uit te zoeken. Nadat we iedereen hebben bedankt voor de hartelijke ontvangst en nadat we hebben moeten beloven dat we eens zullen terugkeren om een competitiewedstrijd bij te wonen, wandelen we terug naar onze auto. Wat een heerlijk bezoek, wat een geweldige club! Tot snel Klokani!

Ralph Hermans
Staantribune-volger

Heb je ook een leuke groundhoptrip gemaakt? Stuur je verhaal (plus foto’s) dan naar info@staantribune.nl. De leukste artikelen worden op deze website geplaatst.