Stel, u bent geen voetbalsupporter. U heeft geen enkele kennis van het spel en de hoofdrolspelers. Bij het horen van de naam Carlos Valderrama denkt u wellicht aan een Argentijnse romanschrijver is, of een Spaanstalige acteur die vaak de charmante thrillerheld speelt, een soort Antonio Banderas. Een schoonheid van een naam met een roemvol bestaan in de Zuid-Amerikaanse showbusiness.

Niets is minder waar. Carlos Valderrama was een voetballer. Een kleurrijke spelverdeler die in de geschiedenisboeken van het Colombiaanse voetbal is gegraveerd. In Colombia roept de naam Valderrama even zoveel bewondering op als de naam Sócrates in Brazilië. Valderrama was begin jaren negentig de aanvoerder van het Colombiaanse nationale elftal, in een periode die gekenmerkt werd door drugsterreur en veel sociale onrust.


Het Colombiaanse voetbal kreeg een boost door de reusachtige hoeveelheden geld die drugsbarons witwasten in het voetbal. Het nationale elftal was de hoop voor het volk in onrustige tijden en Valderrama was de voornaamste blikvanger van dat elftal. Hij speelde altijd naar voren en passte met een ongeëvenaarde precisie. Aan de hand van El Pibe heerste het elftal in een poule voor kwalificatie voor het WK 1994, met onder meer Argentinië.

De angst voor Valderrama werd tijdens de laatste kwalificatiewedstrijd in Buenos Aires gesymboliseerd. Hij was een gewillige prooi voor de Argentijnse intimidaties, ook al vanwege vanwege zijn opvallende haardos. In de aanloop naar de wedstrijd werd hij regelmatig door verhitte fans aan zijn haren getrokken en kreeg hij verwensingen als “drugsjunkie” naar zijn hoofd. Maar hij reageerde niet en liet in de zwaar beladen wedstrijd zijn voeten spreken. Colombia speelde Argentinië – met onder anderen Simeone, Batistuta en Redondo in de gelederen – kansloos van de mat. Met 0-5 wist het land zich oppermachtig te kwalificeren voor het WK in de Verenigde Staten.

Valderrama’s status als held en troetelbeer was hiermee definitief gevestigd. De bijnaam El Pibe betekent letterlijk ‘jongen’, een naam waar de aaibaarheidsfactor vanaf druipt. Zijn omvangrijke bos haar leverde hem bovendien een meer pretentieuze bijnaam op: ‘De Witte Gullit’. Na een carrière met veel clubs stopte Valderrama uiteindelijk in de Verenigde Staten. In totaal versleet hij elf verschillende clubs, waaronder vijf in Colombia, vier in de Verenigde Staten, één in Frankrijk en één in Spanje.

De cultheld uit Santa Martha bleef ook na zijn voetballeven aan zijn aaibaarheid schaven. Als uithangbord van een populair ananasdrankje wordt El Pibe commercieel uitgeknepen. In een reclamespotje voor het drankje moet zijn blonde haardos doorgaan als de vrucht. Een aantal groene plastic blaadjes op zijn hoofd maken het af. In Colombia is hij met de ananas van Big Piña niet van de billboards en beeldbuis af te slaan. Ofschoon geen romanschrijver, doet hij in populariteit niet onder voor Gabriel García Márquez. screen-shot-2016-11-29-at-16-12-59