De komende weken besteedt Staantribune.nl aandacht aan derby’s in het amateurvoetbal. De derde derby in deze reeks wordt morgen (30 maart) om 14.30 uur in Nijverdal gespeeld: SVVN – DES. De clubs speelden jarenlang op hetzelfde niveau. Na het portret van SVVN, nu eentje van tegenstander DES, Door Eendracht Sterk.

Bierhuis P. Molenaar aan de De Joncheerelaan in Nijverdal. 

Het is 1922. Dertien Nijverdalse jongeren spelen regelmatig samen op straat een potje voetbal, een sport die in die jaren sterk groeit in populariteit. Nijverdal heeft op dit moment al twee voetbalverenigingen, sv Nijverdal, opgericht in 1916, en RKSV de Zweef, opgericht in 1920. Dat zijn beide zondagverenigingen, iets dat de jongens niet zo aanstaat. Zij willen op zaterdag voetballen. Dat is in die tijd niet zo vanzelfsprekend, want zaterdag is nog geen vrije dag. Daarom stichten de jongeren een eigen vereniging. Op 2 oktober 1922 wordt in het Bierhuis van P. Molenaar aan de De Joncheerelaan in Nijverdal voetbalverenging Heracles opgericht.


Hierboven de eerste DES-foto ooit, met alle oprichters 
Bovenste rij v.l.n.r.: G.J. Karkdijk, J. Bootsveld, Chr. Titsing, H. Braakman, J.H. Karkdijk
Middelste rij v.l.n.r.: T. Braakman, Joh. Hoek, A.A. de Leeuw
Onderste rij v.l.n.r.: Joh. Bossink, D.J. Toeters, A. Ramerman, L.B. Hoek, H. Koopman
Overige oprichters, niet op de foto: J. Alferink, B.J. Alferink en P. Molenaar

Een veld en materialen zijn er nog niet. Een terrein wordt snel gevonden: een verlaten korfbalveld bij Hotel Dalzicht op de Nijverdalsche berg. Om materiaal aan te schaffen wordt er contributie ingesteld: 25 cent inleggeld en 5 cent contributie. 

Hotel Dalzicht. Tussen de bomen aan de overkant van de straat ligt het veld. 

In de regio is nog geen zaterdagcompetitie. Heracles speelt in de beginjaren daarom alleen oefenwedstrijden en af en toe een toernooi. In 1912 betrekt RKSV de Zweef een nieuw veld en het oude veld aan de De Joncheerelaan komt vrij. Heracles maakt hier gretig gebruik van en huurt het veld voor tien gulden per jaar. Het vrijgekomen veld blijkt alleen dusdanig slecht dat er nauwelijks ploegen willen komen voetballen. Dat wordt duidelijk uit het verslag van het 12,5-jarig jubileum van de vereniging: 

‘’Daar de toestand van het zandterrein aan de De Joncheerelaan hoe langer hoe slechter werd, kon men bijna geen clubs meer krijgen om hier een wedstrijd te spelen, daar zij er niets voor voelden om als negers uit een stofwolk te komen. Het gebeurde menigmaal dat er een goal gemaakt werd zonder dat de keeper de bal te zien kreeg omdat er een reuzen stofwolk voor de goal zweefde waarin de spelers en bal verstoppertje speelden’’

Heracles lost dit probleem op door het veld een kwartslag te draaien. Het meest onbespeelbare deel van veld komt door deze slimmigheid buiten de lijnen te liggen. Het probleem van de tegenstanders is voor de korte termijn opgelost.

Door Eendracht Sterk
In 1924 dient Heracles bij de TVB (Twentsche Voetbalbond) een verzoek in om een zaterdagcompetitie in het leven te roepen, maar de bond wil daar niks van weten. Een jaar later krijgt Heracles wel toestemming om toe te treden tot de Twentsche Voetbalbond. Er kan dan nog steeds geen competitie worden gespeeld, maar nu kan Heracles wel vriendschappelijke wedstrijden spelen tegen andere verenigingen binnen de TVB. Voorwaarde van de TVB is wel dat de naam Heracles wordt geschrapt. Er is namelijk al een vereniging die de naam van de Griekse halfgod draagt. Heracles werd het huidige v.v. DES, Door Eendracht Sterk.

In 1929 doet v.v. DES het verzoek bij de CNVB (Christelijke Nederlandsche Voetbalbond) om toe te treden tot de zaterdagcompetitie. De CNVB staat hier voor open, maar vindt de afstand tussen de andere verenigingen en v.v. DES te groot. In 1930 wordt de competitiezoekende vereniging opnieuw afgewezen, maar het jaar erop volgt eindelijk het verlossende woord. Vanaf 1931 zal v.v. DES onder de vlag van de CNVB toetreden tot de zaterdagcompetitie. Dat blijkt een succes, want ondanks dat de eerste competitiewedstrijd wordt verloren, weet v.v. DES het eerste jaar meteen de titel in de eerste klasse te pakken. 

Feest of nieuw sportpark?
Na het binnenslepen van de titel krijgen de leden een keuze voorgelegd: een kampioensfeest of een nieuw terrein? Ze kiezen voor een nieuw terrein. Het nieuwe veld op ‘Erve Teeselink’ aan de Spoorlaan wordt op tweede kerstdag 1932 betreden. Tijdens de feestelijkheden worden er twee wedstrijden gespeeld. Entree per wedstrijd: volwassenen 25 cent, werklozen 15 cent, kinderen 10 cent of een middagkaart voor 35 cent. 

Kiosk bij de ingang van het D.E.S. terrein aan de Spoorlaan. 

In 1940 wordt de CNVB opgeheven en alle verschillende voetbalbonden fuseren tot één bond, de NVB (Nederlandsche Voetbalbond). Tegen wil en dank wordt v.v. DES overgeleverd aan de NVB, door wie ze in een onderafdeling worden geplaatst, de Twentse Voetbalbond. In deze afdeling weet v.v. DES opnieuw in het eerste jaar het kampioenschap te pakken. 

Verboden voor joden
In 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog, komt v.v. DES een paar jaar stil te liggen. De Duitsers plaatsen een bord voor de deur met de tekst ‘Verboden voor Joden’. DES besluit niet op een veld te spelen waar zo’n bord staat en stopt tijdelijk de activiteiten. Tot 10 april 1945, de dag waarop Nijverdal wordt bevrijd. Op 12 mei 1945 hervat v.v. DES de wedstrijden. Dat gebeurt met een nieuw clublokaal, omdat het eerdere clublokaal, Hotel Hofstee, te zwaar beschadigd is geraakt tijdens het bombardement op de Spoorbrug. 

Hotel Hofstee

Vanaf 1950 tot en met 1960 gaat het hard met de vereniging. Het nieuwe sportpark, Erva Gagelman aan de Duivecatelaan, wordt geopend en de zaterdag wordt als ‘vrije dag’ ingesteld. Meer pupillen melden zich om op de zaterdag te komen voetballen en meer volwassenen hebben de tijd om de kinderen te begeleiden.

Ook 1972 is een memorabel jaar in de clubgeschiedenis, met zowel mooie als zure herinneringen. Het is feest omdat de vereniging een nieuw clubgebouw heeft geopend, maar op voetballend vlak gaat het steeds slechter. Het eerste elftal degradeert naar de derde klasse, een flinke aderlating die bij veel oudgedienden nog erg gevoelig ligt. 

Het nieuwe clubgebouw in 1972.

1994 is een jaar dat door iedereen die v.v. DES lief heeft, nooit meer zal worden vergeten. Met nog drie wedstrijden te spelen staat v.v. DES vijf punten (tweepuntensysteem is nog van kracht) achter aartsrivaal SVVN. SVVN verliest alledrie de laatste wedstrijden, terwijl DES uit de laatste drie wedstrijden zes punten pakt. De Groenwitten worden dus ingehaald door de Roodzwarten. Een jaar dat bij SVVN nog steeds veel pijn doet, terwijl de leden van DES het er nog dikwijls over hebben. 

Tegenwoordig speelt v.v. DES in de derde klasse van het zaterdagvoetbal. De vereniging telt ruim zevenhonderd leden. Waar het gereformeerde er wel een beetje uit is en de spelers niet meer elke zondag in de kerk zitten, weet iedereen binnen de vereniging waar de club vandaan komt. Door Eendracht Sterk is niet alleen de naam van de vereniging, maar ook datgene waar binnen de club de meeste waarde aan wordt gehecht. Je moet het samen doen en daar zijn respect en saamhorigheid erg belangrijk bij. 

Beelden van de derby van Nijverdal in 2017.

Tekst: Jan Bolscher
Beeld: Archiefkast v.v. DES