Wie denkt dat Nikos Machlas de belangrijkste Vitesse-Griek ooit is, heeft het mis. Natuurlijk blijft Machlas – in 1998 Europees topscorer als Vitesse-spits – een hoogtepunt in de clubgeschiedenis, maar de Griek die het meest voor Vitesse betekende, trapte nooit een bal in Vitesse-shirt. Ik deed die ontdekking toen ik die Griek sprak voor het supportersmagazine van Vitesse. Hij stond klaar voor zoveel (jeugd)spelers, maar daarvoor – heel Arnhems – wilde hij liever geen credits. “Oh, maar zet dat maar niet in het blad, jong.”

Jorgos Zagkotsis is al dik dertig jaar restauranthouder aan de rand van de Arnhemse Korenmarkt, met als hobby’s: voetbal, voetbal en voetbal. “In de jaren zestig zag ik aan de kuiten om welke speler het ging.” Lang was Jorgos alleen supporter, totdat Vitesse in de jaren negentig een Griek nodig had. “Vitesse speelde Europees tegen Norwich City. De UEFA zond een Griekse scheidsrechter naar Arnhem. Vitesse zocht een tolk. Omdat ik een Grieks restaurant had in het centrum, kwamen ze bij mij terecht.”

Daarna werd Jorgos vaker gastheer voor buitenlandse scheidsrechters, een rol die hem op het lijf geschreven was. “Met een Russisch arbitraal trio zag ik het licht worden.”

Lachgas
Toen Vitesse in 1996 Nikos Machlas uit de hoge hoed toverde, werd Jorgos gebeld met de vraag of hij zich over zijn landgenoot wilde ontfermen. Jorgos at en dronk met Machlas en ging met hem op stap (“Ik was toen nog, jong”). Machlas flopte in zijn eerste seizoen en het Arnhemse publiek doopte hem om tot Lachgas. “Nikos vond het vreemd dat mensen zijn naam scandeerden terwijl hij kans op kans om zeep hielp. ‘Jorgos, weten de supporters niet dat ik Machlas heet, met een M en niet met een L?’, vroeg Nikos me. Ik antwoordde maar dat de mensen gek op hem waren.

Later dansten diezelfde Vitesse-supporters na iedere Machlas-goal de sirtaki (heel vaak dus) en werd Lachgas weer Machlas, om niet veel later bij Ajax weer Lachgas te worden. “Hoewel hij daar later toch zijn goaltjes meepikte. Ik heb hem toen afgeraden naar Ajax te gaan, maar dat was kansloos: Ajax was een jongensdroom voor Nikos.”

Nikos Machlas, Dejan Čurović, Mahamadou Diarra… Voor voetballers die ver van huis waren – maar ook voor locals als Piet Velthuizen en Theo Janssen – was Jorgos’ restaurant een tweede huiskamer. Niet iets waar Jorgos graag mee pronkt (“Daarom hangen er ook geen Vitesse-shirts in mijn restaurant”).

Jorgos raakte bevriend met spelers, maar niet door ze in de kont te kruipen. “Als ik vond dat een speler zich in het veld verschool, zei ik dat iedereen – ik, maar ook de andere mensen op de tribune – hard moet werken voor zijn centjes. Dus zij ook. Stop met verstoppen, zei ik dan. Alleen door eerlijk te zijn, krijg je een diepe band met mensen.”

Voor paal
“Er gebeurde veel toen”, glimlacht Jorgos. “Maar privé-verhalen vertel ik niet. Vertrouwen is heilig voor mij, jongen. Leuke verhaaltjes die niemand kwaad doen, deel ik graag. Zo viel de stroom in mijn zaak eens uit, op Koninginnedag. Kwam Mahamadou Diarra in Vitesse-trainingspak aanlopen. Ik zeg: ‘Jong, ik heb geen tijd. Ik heb stress, zit zonder stroom!’ Wijst Diarra naar zijn sponsorkleding en zegt: ‘Jorgos, ik ben van de NUON’ (toenmalig hoofdsponsor, red.). Het hele terras kwam niet meer bij.”

“De Italiaanse verdediger Marco De Marchi reed achter bouwverkeer de binnenstad van Arnhem in. De Marchi wilde in het spoor van een vrachtwagen het centrum in glippen, net toen er zo’n elektronisch stadspaaltje naar boven kwam. Staat De Marchi daar, met zijn auto een halve meter boven de grond geduwd… Je had zijn kop moeten zien!”

Met veel (oud-)spelers heeft Jorgos nog steeds contact. Piet Velthuizen belde hem regelmatig op vanuit Cyprus, bijvoorbeeld als hij weer eens een bedrag met alleen maar nullen gestort kreeg. “Tja, dan wees ik Piet erop dat de geschiedenis zich herhaalde. Nicky Hofs had dezelfde problemen en zag ook geen geld, een contract is in die landen niet heilig.”

Speciaal en berucht is zijn band met Theo Janssen, die ‘s zomers vaak te spotten is op het terras van Delphi. “Of Theo ooit hoofdtrainer van Vitesse wordt? Ik hoop het, voor Vitesse. Theo heeft, qua voetbal, het verstand van een academicus. Hij is momenteel jeugdtrainer en ik vind hem nu al een gigant.”  

Hogere opkomst dan in Amsterdam
Jorgos is ‘verarnhemst’, wat blijkt uit zijn kritiek op Vitesse-kritiek. “Ik word moe van dat negatieve gelul van de media. Zeiken dat Vitesse Chelsea is, terwijl NAC volgestouwd is met Manchester City-spelers. En dat geleuter over lege tribunes: Vitesse heeft 18.000 bezoekers op 150.000 inwoners, in Amsterdam zitten er minder dan 50.000 op 800.000 inwoners. Als je het narekent, is het opkomstpercentage in Arnhem hoger.”