De ideeën van Marco van Basten voor hervorming van het voetbal houden de gemoederen bezig. Eén van de plannen die de legende op zijn kamertje in het FIFA-kantoor in Zürich heeft uitgewerkt, is de invoering van zuivere speeltijd. Om tijdrekken tegen te gaan moet in de laatste tien minuten van een duel de klok worden stilgezet zodra het spel stilligt.

Het is niet zo moeilijk te bedenken welke partijen hier geen voorstander van zullen zijn: de commerciële televisiemaatschappijen. Zij hebben het nu immers zo weten te regelen dat de fixtures perfect zijn afgestemd op maximale exposure.

soccerfanshop.nl

Neem in ons land FOX Sports. Op zondag staan er duels gepland om 12.30 uur, 14.30 uur en 16.45 uur. De kijker hoeft niets te missen en kan drie livewedstrijden achter elkaar zien. Bij zuivere speeltijd is het niet denkbeeldig dat een duel dermate uitloopt dat de volgende pot al is begonnen.

De enorme spreiding van de wedstrijden per speelronde doet menig nostalgicus terugverlangen naar de tijd dat alle duels nog gewoon op zondagmiddag om half drie begonnen.

In het kerstnummer van VI stond een mooie reportage over de magie van het radioprogramma Langs de lijn. Oud-presentator Koos Postema merkte op dat het programma veel te lijden heeft gehad onder de woekering van speeldagen en aanvangstijdstippen. De kracht van Langs de lijn was “die samenballing van negen wedstrijden”.

Ik ben te jong om die tijd nog te hebben meegemaakt, maar aan live voetbal op de radio zijn herinneringen verbonden. Er was altijd wel een verjaardag, een visite, of een andere reden om de zondagmiddag deels op de achterbank van de auto te moeten doorbrengen. En dan maar wegdromen bij de stadiongeluiden, de doelpunten visualiseren, zelf de beelden bij de verhalen verzinnen.

In Engeland bestaat het nog steeds, die samenballing. Niet zozeer in de Premier League als wel in de lagere leagues. Op zaterdagmiddag worden er tientallen wedstrijden op hetzelfde tijdstip afgewerkt. En iedere zaterdagmiddag is er op de BBC Final Score.

Een presentator en twee analytici – de pundits – bespreken de duels die op dat moment worden gespeeld. Links in beeld worden de tussenstanden weergegeven en onderin verschijnen de updates. Daarbij wordt steeds geschakeld naar verslaggevers ter plekke die de kijker bijpraten over de gebeurtenissen op de velden.

De BBC heeft de rechten niet en mag dan ook geen livebeelden tonen, behalve direct na het laatste fluitsignaal. Dan schakelt de omroep razendsnel over en zien we nog net hoe de coaches elkaar de hand schudden en de spelers bezweet en besmeurd het veld verlaten.

Eigenlijk is het een idioot concept: je zit als kijker dus te kijken naar een paar mensen die voetbal zitten te kijken, zonder dat je met ze mee kunt kijken. Als ik het zo opschrijf klinkt het nog absurder. John de Mol zou je onmiddellijk ontslaan als je met zo’n programma-idee aan kwam zetten. Maar ik vind het geweldig.

Er zijn pundits die er behagen in scheppen de kijker in te wrijven dat alleen zíj de beelden kunnen zien en daartoe liefst zo theatraal mogelijk reageren op wat er op de velden gebeurt. Met name Garth Crooks is hier een meester in. Wanneer je het betreffende moment dan ’s avonds met eigen ogen aanschouwt in de samenvatting in Match of the Day valt het vaak nogal tegen.

In wezen is Final Score een vorm van radio op tv, inclusief de mogelijkheid op basis van de woorden en de teksten je verbeelding de vrije loop te laten. Een bijzonder geval zijn de notificaties van rode kaarten die onder in beeld verschijnen. Er worden vaste aanduidingen gebruikt om de reden voor een wegzending aan te geven, zoals abusive language, violent conduct en professional foul.

Op een dag in oktober 2013 werd in League Two onder meer Barnet – Wrexham gespeeld. De wedstrijd was bijna ten einde toen onder in beeld een update verscheen: ‘87. Red card: Edgar Davids (Barnet) – violent conduct’. Daar kan geen radioverslag, laat staan een televisieregistratie tegenop.