Roel Cramer is assistent-coach van Qingdao Red Lions FC en werkzaam als manager van de jeugdafdeling van de club. Voor Staantribune schrijft hij columns over zijn verblijf in China en het Chinese voetbal.

Twee jaar geleden kwam ik aan in China. In het bar koude Changchun om precies te zijn. ’s Winters tussen de -15 en -25 graden. Na een paar dagen trok ik er in mijn eentje op uit om boodschappen te doen. Brood, koeken, eieren, thee en andere dagelijkse benodigdheden. Het boodschappenlijstje in mijn telefoon werd afgesloten met het woord: AGENDA.

Buiten het feit dat het gebruik van een papieren agenda anno 2015 door iemand van onder de 55 jaar not done is, behoort een agenda niet tot de moeilijkste artikelen om te verkrijgen. Althans, in Nederland. Maar China is geen Nederland. Van Wall Mart tot lokale supermarkt, nergens een normale jaaragenda met voorgedrukte data te vinden. Enkel notebooks met stippellijntjes waarop van alles ingevuld kan worden. Dit bleek een voorbode van mijn kennismaking met de ondoorzichtige en met momenten zeer flexibele Chinese organisatiekunst.Enkele weken later werd mij verteld dat ik, als voetbalcoach van de school waar ik destijds werkzaam was, gedurende de ijskoude maanden op winterkamp zou gaan. Dit nieuws kreeg ik op een maandag te horen, met het verzoek om op woensdag mijn paspoort mee te nemen. Wanneer ik precies zou vertrekken, was op dat moment nog niet duidelijk.

Op donderdag kreeg ik te horen dat ik de volgende morgen om zeven uur thuis zou worden opgehaald, om vervolgens per trein (in drie dagen!) naar het zuiden van China te reizen. Voor hoelang? Misschien vier weken, misschien zes weken. Niemand die het zeker wist. Er werd gezegd dat ik voor het einde van de winter weer in Changchun zou zijn.Eenmaal aangekomen in het zuidelijke Beihai, vanwege de mooie stranden het ‘Miami van China’ genoemd, bleef ik mij verbazen over de manier van organiseren van de Chinezen. ‘s Ochtends werd verteld hoe vaak we die dag zouden trainen en als we een wedstrijd speelden, kreeg ik dat pas een paar uur van te voren te horen. Ook het vierdaagse toernooi waaraan we meededen, werd pas bij aanvang medegedeeld.

Op een gegeven moment werd ik zo vaak geconfronteerd met een wijziging van de vooraf besproken planning, dat ik besloot op elke wijziging te reageren zoals mijn Chinese spelers: schouderophalend. Ik kreeg een Chinese snelcursus geduldig zijn. Als geduld een schone zaak is, dan hebben ze dat waarschijnlijk in China uitgevonden. Het werd voor mij helder en duidelijk: duidelijkheid en transparantie komen in China niet op de eerste plaats.Het geestige is dat de Chinezen daar nooit van wakker schijnen te liggen. Zolang de smartphone het doet, er tijd is voor een dutje in de middag, heet water voorradig is en het salaris wordt betaald, is er voor de Chinezen geen reden tot paniek. De strekking van een bekend gezegde in China is: Europeanen zijn erg efficiënt, maar in China hebben wij de tijd. Als buitenlander blijft deze manier van organiseren erg wennen. Zo werd ons, Qingdao Red Lions, afgelopen november verteld dat het lokale bekertoernooi van 2018 (de FA Cup van Qingdao) plaats zal vinden in februari. Half december werd ons vervolgens medegedeeld dat het toernooi op 6 januari van start zou gaan. Een soortgelijke verrassing hadden wij ook al voor onze kiezen gekregen met de aanvangsdata van de stadscompetitie.

Deze vorm van flexibiliteit wordt mede ingegeven door de Chinese gedachte dat alles op het laatste moment van bovenaf kan worden gewijzigd. En niemand daardoor zijn vingers wil branden aan het nemen van een besluit. Eigen initiatief wordt in China zelden gewaardeerd.Maar als men eenmaal een besluit heeft genomen, kan men in China rigoureus te werk gaan. Zo werd afgelopen maand bekend dat president Xi JinPing komende zomer een bezoek gaat brengen aan Qingdao. De dag na de bekendmaking stond in Qingdao de helft van de gebouwen in de steigers en werden verschillende oude gebouwen met de grond gelijkgemaakt.

En sinds de bekendmaking is het voetbalpark waarvan wij gebruik maken onderhevig aan verbouwing. Niets wordt aan het toeval over gelaten met het oog op het hoge bezoek. Dit zijn in China bij uitstek de momenten waarop indruk gemaakt kan worden op een superieur. De momenten waarop gezichtsverlies te allen tijde moet worden vermeden.Waar men in Nederland soms vijf jaar nodig heeft voor het bouwen van een nieuwe school, kan een soortgelijke bouw in China binnen een half jaar voltooid zijn, indien men over de juiste relaties beschikt. ‘Top down besluitvorming’ heeft zo zijn voordelen.

Organiseren in China betekent vaak het aanspreken van je relaties om zaken gedaan te krijgen. Zonder relaties is het vrijwel onmogelijk om op te klimmen binnen een Chinese organisatie. Hoe hoger in de boom van een organisatie, hoe beter je relaties. Hoe beter je relaties, hoeveel meer er mogelijk is. En in China is niets onmogelijk. Daarvan is iedere Chinees overtuigd.En hoe gaat het bij de Qingdao Red Lions? Afgelopen maand vertrok hoofdcoach Gert Heerkes. Inmiddels is hij actief bij Rosenborg BK in Noorwegen. Het eerste elftal heeft de afgelopen maand een aantal oefenwedstrijden gespeeld, waarin enige nieuwe spelers werden getest. Het tweede elftal is onder leiding van Robin Westerman inmiddels begonnen met het spelen van wedstrijden. Daarnaast is de club begonnen met het vormen van een derde elftal voor spelers onder de zestien jaar.Verder was de jaarlijkse Qingdao Red Lions Christmas Party wederom een groot succes. Zelfs de ijskoude wind kon onze pupillen er niet van weerhouden er een mooie voetbaldag van te maken.Op naar een mooi en succesvol 2018! Xin nian kuai le! (Happy New Year!)