Als er een thuiswedstrijd van Ajax in de competitie op tv is, valt het mij altijd op dat het uitvak zo leeg oogt. Nemen supporters van de bezoekende club niet meer de moeite om naar Amsterdam af te reizen, wetende dat de kans op drie punten nihil is? Of omdat ze daar, hoog in de hoek van het stadion weggestopt, zich toch nauwelijks kunnen laten gelden? Of zou hier het principe ‘door schade en schande wijs geworden’ opgaan? Ik stuit namelijk net iets te vaak op negatieve verhalen over een awayday in Amsterdam om niet onderhand van een bizarre trend te kunnen spreken.

Vorige maand was er nog een incident met Sparta-supporters. Na een lange lijdensweg door de krochten van het betaalde voetbal treden de Spartanen dit seizoen eindelijk weer aan waar ze thuishoren, op het hoogste niveau. Een gevolg van die lange afwezigheid was dat de fans de voorbije jaren verstoken waren gebleven van een bezoek aan de ArenA, inclusief alle ellende die daar intussen mee gepaard gaat. Na afloop vond er een opstootje plaats waarbij menig onschuldige Sparta-supporter geduwd, geslagen of zelfs bij de keel gegrepen werd. Toen er commotie over ontstond in de media, haastte Ajax zich te melden dat een Sparta-steward zich agressief zou hebben gedragen. Waarom er dan ook vele fans met harde hand aangepakt moesten worden, vertelde de club er niet bij.


Het geval-Sparta werd breed uitgemeten, maar het staat niet op zichzelf. Over de onprettige ontvangst van uitfans bij Ajax, en niet te vergeten ook Jong Ajax, is inmiddels een zwartboek van vrij forse omvang samen te stellen. Een snelle steekproef – dat wil zeggen: een kort ritje op de digitale snelweg – levert negatieve ervaringen op van fans van Telstar, De Graafschap, NEC, PEC Zwolle, FC Den Bosch, Excelsior, FC Oss, Willem II, Go Ahead Eagles en FC Emmen. Menig supporter die ooit zijn club achterna is gereisd naar Amsterdam, heeft gezworen daar nooit meer naartoe te gaan.

Veel kritiek spitst zich toe op de onbuigzame opstelling van de stewards, maar in de ArenA en op De Toekomst is er meer aan de hand. Stewards zijn er in alle soorten en maten. Er zijn er voor wie je door het vuur wilt gaan, omdat dat andersom ook zo is, er zijn de maatschappelijk teleurgestelden, die eindelijk eens de orders mogen uitdelen wanneer ze een fluorescerende jas aantrekken en die taak op rücksichtsloze wijze wat al te serieus nemen – en alle gradaties daartussenin. Stewards hebben een ondankbare taak, die ze vaak ook nog eens geheel belangeloos uitvoeren, en ze verdienen in principe dan ook onze steun.

In Amsterdam menen ze echter aan stewards alleen niet genoeg te hebben, daar cirkelt ook een berucht contingent van uit de kluiten gewassen beveiligers omheen, de beruchte ‘V-tjes’. Een Sparta-supporter wist te vertellen dat zelfs de ME geregeld de wenkbrauwen fronst om het brute optreden van deze hoofdstedelijke vertegenwoordigers van het uitsmijtersgilde.

De ellende met deze knokploeg begon al vanaf wedstrijd één van Jong Ajax, in 2013 tegen Telstar in de ArenA. Aanhangers van de Witte Leeuwen dreigden toen hardhandig verwijderd te worden omdat ze te lang op de trap bleven staan. Er waren een kleine honderd supporters aanwezig in een vak achter het doel met vele duizenden plaatsen. Een verslaggever van RTV Noord-Holland, die een sfeerreportage over de beroemde fan ‘Jomanda’ maakte, kreeg eveneens een onverkwikkelijke behandeling. Hij schreef toen: “Ik lees vaak op sites van supporters dat ze slecht worden behandeld in uitvakken van stadions. Kijk eerst eens naar je eigen handelen, dacht ik altijd. En denk eens na waarom stewards zo op je reageren. Na vanavond ben ik daar toch iets anders tegenaan gaan kijken.”

Een voorbeeldje uit eigen ervaring. Ik en velen met mij bewaren graag hun toegangskaartjes, als verzamelobject, als aandenken, enzovoort. Bij Jong Ajax moest ik echter mijn zojuist gecontroleerde kaartje bij het volgende V-tje weer inleveren. Toen ik reclameerde, was hij na veel vijven en zessen wel bereid het kaartje na afloop terug te geven. Ik was nog zo gek om na het laatste fluitsignaal de bewuste V-man op te zoeken, maar die vogel was natuurlijk allang gevlogen. Nu kun je zeggen: het is maar een kaartje, big deal, maar het gaat mij om de gang van zaken waar dit mini-incidentje symbool voor staat: nodeloze gewichtigdoenerij, maatregelen waar geen maatregelen nodig zijn, uitsupportertje pesten. En zo ging het de hele wedstrijd door. Een supporter die in de rust even over de reling leunde, had meteen een patrouillerend ‘V-tje’ in zijn nek, een ander die na het openingsdoelpunt een paar vreugdesprongetjes maakte idem dito. Het uitvak als appèlplaats.

Of het nu om gewelddadig optreden tegen goedwillenden gaat of om regeltjesterreur waar zelfs de meest doorgewinterde provincieambtenaar nog voor terugschrikt, het zijn allemaal voorbeelden van akelig, provocerend, irriterend tot ronduit stuitend gedrag dat je bovendien bij geen enkele andere club tegenkomt. Die disproportionaliteit, niet alleen in de ontvangst, maar dus ook in vergelijking met de gang van zaken bij welke andere club dan ook, zorgt ervoor dat Ajax alle menselijke standaarden met betrekking tot het onthaal van bezoekende supporters – klantvriendelijkheid, welwillendheid, gastvrijheid – met voeten treedt.

Het Supporterscollectief heeft de signalen ook opgepikt en kondigde al in november vorig jaar aan ermee aan de slag te gaan – ze gingen “er (weer) achteraan” schreven ze, waaruit een zekere moedeloosheid doorklonk. Misschien wordt het daarom tijd dat er een breder front wordt gevormd om de KNVB tot actie te manen.

Komende zondag wordt in de ArenA de Klassieker gespeeld, wederom zonder uitfans. We kennen allemaal de voorgeschiedenis die tot deze uitzonderlijke maatregel heeft geleid. Maar als het zo doorgaat, is in de nabije toekomst iedere wedstrijd van Ajax er een zonder uitfans.

Foto: @NigelLord_ (Twitter)