Roel Cramer is assistent-coach van Qingdao Red Lions FC en werkzaam als manager van de jeugdafdeling van de club. Voor Staantribune schrijft hij elke maand een column over zijn verblijf in China en over het Chinese voetbal.

Tegenwoordig zijn ze niet meer weg te denken van de luchthavens en grote treinstations: grote groepen Chinezen met selfie-sticks en grote zonnebrillen op. Steeds vaker komt de overzeese Chinese toerist in het nieuws. Positief door haar grote portemonnee die voor kwaliteitsproducten graag wordt getrokken. Negatief door het gedrag van de Chinese toerist, wat bewoners van plaatsen als Giethoorn tot wanhoop drijft.

Er is geen groot land ter wereld zo eigen als het ontwakende China met haar 1,5 miljard inwoners. Waar in het buitenland met verbazing naar het gedrag van de Chinezen wordt gekeken, gaat men in eigen land vanzelfsprekend zonder probleem op in de massa.

Na 2,5 jaar in China zijn er nog dagelijks gebeurtenissen die mij verbazen. In China zie je elke dag wat gebeuren waarvan je een glimlach op je gezicht krijgt. Neem bijvoorbeeld een bezoek aan de supermarkt. Waar in Nederland een bezoek aan de supermarkt een rustige bezigheid is, lijkt het in China eerder op een veldslag. Als ik voor de verandering eens zonder muziek op door de supermarkt loop, valt mij het enorme kabaal op.

Hele families verplaatsen zich door smalle gangentjes op zoek naar koopjes, met daartussen een groot aantal verkopers die op hun telefoon te kijken, terwijl men de dagelijkse aanbiedingen luidkeels opsomt. Om over de rijen bij de kassa’s nog maar te zwijgen. Dringen en voorschieten is in de meeste Chinese supermarkten de normaalste zaak van de wereld. In het openbaar vervoer is het niet anders. Zo is elkaar laten uitstappen bij de metro vaak al te veel gevraagd. Men gunt elkaar over het algemeen bijzonder weinig.

Nu de zomer in Qingdao is aangebroken, hebben de binnenlandse toeristen het strand volledig overgenomen. Indien je wilt weten hoe het is om door het leven te gaan als Cristiano Ronaldo of Maradona, ga dan als buitenlander in je eentje naar een Chinees strand en zoek een rustig plekje uit. Grote kans dat er binnen no time verschillende Chinese toeristen om je heen hun handdoeken neer leggen.

Schrik niet als mensen pal naast je gaan staan en zomaar tegen je aan beginnen te praten, vervolgens om een foto vragen en vrienden met je willen worden op WeChat. Indien je met één bewonderaar op de foto gaat, moet je niet verbaasd zijn dat er vervolgens een kleine rij gevormd wordt en mensen één voor één met je op de foto willen.

Ook het gedrag van de Chinezen tussen vier muren is in onze ogen alles behalve alledaags. Loop een Chinese Starbucks in en je zult zien dat het in China vrij normaal is om een uiltje te knappen in het openbaar. Samen met het spelen van spelletjes op de telefoon waarschijnlijk de meeste populaire vrije tijdsbesteding onder Chinezen. Dat men regelmatig ‘vergeet’ oordopjes in te doen zorgt ervoor dat de Starbucks soms meer weg heeft van een kermis.

Ook de kleinste ruimtes hebben zo hun eigenaardigheden. Op de toiletten in de enorme shopping malls kom je soms de gekste aanwijzingen tegen. Zo wijst men in de meeste wc’s de Chinese man erop dat een kleine stap dichter bij de pot, zorgt voor een grote stap voorwaarts op het gebied van beschaving.

Wij zouden in Nederland behoorlijk gek op kijken indien wij een kreet van Mark Rutte op het toilet of langs de snelweg zouden zien. In China deinst de overheid er niet voor terug om de burgers de ‘juiste’ weg te wijzen. Grote borden met Vaderlands liefde, Rechtstaat en Rechtvaardigheid kleuren met enig regelmaat de omgeving. De communistische inborst heeft men wat dat betreft nog niet verloren.

In een land zonder democratisch staatsbestel, geven deze teksten stof tot nadenken. Men probeert daadwerkelijk invloed te hebben op het gedrag van haar onderdanen en schuwt daarbij geen middel. Het aantal camera’s in de openbare ruimte is ontelbaar en in China kent men een gezegde dat waar je ook bent in China, er altijd iemand meeluistert.

Eén van de plaatsen waar het gedrag van een volk goed tot uiting komt is het voetbalveld. Daarop zijn de Chinezen geen uitzondering. Zoals eerder vermeld kunnen Chinezen heel pragmatisch zijn. Zo heb ik ooit een elftal voor de aanvang van een wedstrijd een waterdoos in stukken zien scheuren om vervolgens de in stroken gescheurde stukken karton als scheenbeschermers te gebruiken.

Dat na afloop van iedere wedstrijd rondom het veld enorm veel afval is te vinden is jammer genoeg ook een voorbeeld van typisch Chinees gedrag. Men is gewend dat er altijd wel iemand is die het vuilnis opruimt. Ook in fastfoodrestaurants en koffiebars heeft men vaak de neiging alles te laten staan. Het verschil met andere Aziatische landen als Japan of Korea, beide befaamd om hun schoonmaak discipline, kan niet groter.

Het voetbalveld is ook de plaats waar je in aanraking komt met een op het oog niet zo typische Chinese gedraging: geweld. Waar China over het algemeen uitblinkt in veiligheid en de Chinezen niet agressief van aard zijn, is het voetbalveld een plaats waar men net als bij ons de frustraties de vrije loop laat.

Het aantal vechtpartijen dat ik tijdens amateurvoetbalwedstrijden heb gezien is niet meer op tien handen te tellen. Het gebeurt dat men met 40 man op elkaar staat in te rammen. Als toeschouwer voel je vaak al na een paar minuten dat de wedstrijd mogelijk uit de hand gaat lopen.

Degene die zich ooit afvroegen waar het troste gedrag van de bekendste Chinese voetballer van Nederland, Tscheu La Ling, vandaan kwam, zouden dit kunnen zien als een mogelijke verklaring. De ‘Man van de dubbele schaar’ heeft gedurende zijn carrière regelmatig een tegenstander getrakteerd op een rechtse directe. Soms zelfs na een onschuldig duwtje. Na afloop van zijn zoveelste rode kaart reageerde La Ling eens als volgt: ‘Ik ben Tscheu La Ling en ik heb mijn trots.’ Deze ‘Chinese’ trots is bij de amateur voetballers in China ook duidelijk aanwezig.

En hoe gedragen de Qingdao Red Lions zich momenteel?

Voorafgaand aan het WK was het bezoek van President Xi JinPing aan Qingdao een grote happening. Het tot in de puntjes verzorgde bezoek van de belangrijkste man van China, met in zijn kielzog regeringsleiders als Poetin, heeft de stad Qingdao internationaal nog meer op de kaart gezet.

Na de conferentie richtten ook de Qingdaonezen zich met veel enthousiasme op het WK voetbal. Waar het voor ons Nederlanders nog altijd wennen is om voor een ander land te moeten juichen tijdens internationale voetbaltoernooien, hebben de Chinezen daar geen enkele moeite mee. Men is niet anders gewend. Zo hebben de meeste Chinezen een tweede land dat ze een warm hart toe dragen, opvallend vaak landen Duitsland, Brazilië en Argentinië. Successupporters lopen er ook in China genoeg rond.

Met de jeugdacademie hebben wij ingespeeld op het WK en hebben de dag nadat wij met zijn allen Brazilië-Costa Rica op groot scherm hadden gekeken, een WK-toernooi georganiseerd met als prijs een ‘echte’ wereldbeker. Uiteindelijk ging Team België er met de beker van door. Mogelijk heeft dit een profetische werking!

Het eerste elftal zal begin augustus aantreden in de regionale finales in strijd om promotie naar de tweede landelijke divisie. In de stadscompetitie speelt men nog steeds om het kampioenschap met concurrent KangTaiYuan. Momenteel moeten er nog 6 wedstrijden worden afgewerkt.

Verder heeft het O17-elftal haar eerste officiële wedstrijd gespeeld. Onder leiding van hoofdcoach Maarten Tervoort werd een 4-0 overwinning behaald. Naar verloop van tijd moeten de talentvolste spelers uit onder andere dit elftal naar de Australische club Adelaide United (in handen van dezelfde eigenaar als Qingdao Red Lions) om hun opleiding te voltooien.

享受愉快一夏 (Geniet van een mooie zomer!)