engeland“Kom op, scheidsrechter”, zegt mijn buurman kort voor het rustsignaal op smekende toon. “Verlos ons uit deze misère.” Zijn club Leeds United speelt op de slotdag van wederom een verloren seizoen tegen Rotherham United. Beide clubs staan diep in het rechterrijtje van het Championship. Meer dan lokale eer staat er tijdens deze derby niet op het spel. Kwaliteitsarm voetbal is het, zonder ideeën, zonder doelpunten.

De entourage op Elland Road doet iets geheel anders vermoeden: met 31.850 toeschouwers is het sportieve niemendalletje de drukst bezochte thuiswedstrijd van dit seizoen. Veel van deze toeschouwers waren hier ook al toen Leeds United nog tot de Europese grootmachten behoorde. Vijftien jaar geleden nog maar werd de halve finale van de Champions League bereikt met een roemrucht elftal waar veel Nederlandse voetballiefhebbers nog altijd sympathie voor koesteren.IMG_6715


In een duizelingwekkend tempo hebben de supporters hun geliefde Leeds zien afglijden als gevolg van financiële problemen. Steeds weer koesteren zij hoop als zich de zoveelste nieuwe eigenaar aandient, maar de realiteit is dat het elftal ook in de voorbije seizoenen kwalitatief is uitgehold. Perspectief op een terugkeer naar het hoogste niveau is er niet.IMG_2471

Dat beseffen ook de supporters, op deze zonnige meidag in 2015. De sfeer is opvallend genoeg uitgelaten. Opblaasballen en een opblaaspop gaan rond op de tribunes. Het schitterende clublied, Marching on together, heeft niets aan volume en overtuigingskracht ingeboet.

Zelfs pesterijen van de Rotherham-supporters – “You’re not famous anymore!” – leiden niet tot irritaties. “Premier League, we’re having a laugh!” zingt de harde kern achter het doel. Voor de Nederlandse voetbaltoerist voelt het onwerkelijk aan: een Champions League-sfeer bij een wedstrijd die mijn buurman treffend karakteriseert als ‘a League Two-game’.IMG_2478

Het is in de bizarre realiteit van het Engels voetbal de normaalste zaak van de wereld geworden. “Proud to be here”, staat op de toegangskaart van 36 pond. Supporters van échte Engelse clubs als Leeds United hebben zich neergelegd bij de sportieve bijrol en zijn al lang blij dat ze als vanouds luidkeels hun team kunnen toezingen – hoe krakkemikkig die verzameling afgekeurde rugbyers ook is.

Dat er niettemin veel onvrede is, wordt al snel duidelijk. Onophoudelijk wordt trainer Neil Redfearn toegezongen, ten teken dat hij binnenkort vermoedelijk het zoveelste slachtoffer zal zijn van een ongeduldige buitenlandse eigenaar. “Massimo time to go!” zingen de supporters daar achteraan in de richting van de uitermate omstreden Italiaanse clubbaas.IMG_6734

Nederlandse media hebben soms de neiging om de vloedgolf van buitenlands geld die het Engels voetbal heeft overspoeld als een succesverhaal te brengen. Kijk naar wat de Russische eigenaren hebben neergezet bij Chelsea en Bournemouth, de kampioenen van het hoogste en tweede niveau.

Het zijn hooguit positieve uitzonderingen. De eindeloze reeks buitenlandse overnames zijn de grootste ramp die het Engels voetbal sinds tijden heeft getroffen. Talloze trotse clubs hebben hun ziel verkocht aan duivels in maatpakken en mogen blij zijn als de vrije val ophoudt bij de League Two. Zet de onvolprezen Football League Show van de BBC aan en wekelijks is er wel ergens een protest waarbij de woede van het scherm spat.IMG_6737

Afgelopen zaterdag legden supporters van het afglijdende Blackpool de wedstrijd stil met een veldbestorming. Het was de woede voorbij, het was pure wanhoop. Een man in een rolstoel kwam het veld op en ging voor de meute staan. De handen gespreid, zingend in de richting van het doelwit op de eretribune. Aandoenlijk.

Het deed mij terugdenken aan een bezoek dat ik dit seizoen bracht aan Portsmouth, mijn favoriete Engelse club. Het verhaal is bekend: in vijf jaar tijd van UEFA Cup-deelnemer tot degradatiekandidaat in de League Two. Dit seizoen volgde ik de uitwedstrijd tegen het nietige Burton Albion tussen meer dan duizend meegereisde supporters.

De 3-0 nederlaag was niet meer dan een vervelende bijkomstigheid voor de uitbundig zingende volgelingen. De één nog trotser dan de ander dat de club net voor de ondergang is bevrijd uit de handen van foute types en eigendom is geworden van de supporters zelf. Steek dat Sky Sports maar in je reet, werd er gezongen in de richting van de hoogblonde presentatrice aan het tafeltje van de machtige betaalzender.

Steeds luider klonk het nieuwe lijflied: “We are Portsmouth City, we own our club!” Heel het land mocht het horen. Móest het horen. Want Portsmouth is van hét voorbeeld hoe het niet moet, veranderd in hét voorbeeld hoe het óók kan. De buitenlandse eigenaren in het Engels voetbal verliezen terrein. Ze beseffen het alleen zelf nog niet.

IMG_6743

IMG_6745

 

Tekst en foto’s: Hielke Biemond