In eerste instantie klinkt het als een verzonnen idee om rijk van te worden. De cijfers liegen echter niet. Guido den Dikken heeft een voetbalschool om kinderen die later in het kalenderjaar geboren zijn, meer kans op succes te bieden. Meer dan 70% van jeugdspelers bij profclubs is geboren in de eerste zes maanden van het jaar, tegen slechts 5 tot 10% in de laatste drie maanden. Toeval? “Nee”, zegt Den Dikken. Moet er iets aan gebeuren? “Jazeker.” Dat vindt ook de KNVB: “We zouden er over na moeten denken om de mogelijkheid te creëren om jeugdspelers te laten blijven zitten.”

Bron: @11tegen11

Bron: @11tegen11

Het verschil tussen iemand die op 31 december om 23.59 uur geboren is en iemand op 1 januari om 00.00 uur, is één minuut. Doordat de scheidingsdatum binnen het voetbal in de meeste landen op 1 januari ligt, kan deze ene minuut dus een jaar betekenen. Wanneer je aan het eind van het jaar geboren bent, spelen jeugdvoetballers vaak tegen spelers die één of twee jaar ouder zijn. Een jaartje maakt als volwassene weinig uit, maar bij kinderen kan het wel een enorm verschil zijn. De oudere, fysiek sterkere jeugd wordt gescout, terwijl de BVO’s kinderen die aan het eind van het jaar geboren zijn, vaak links laten liggen.

soccerfanshop.nl

Zelfvertrouwen
Den Dikken heeft gewerkt in de jeugdopleidingen van JVOZ, PSV, AFC, Ajax en NAC. In zijn periode bij Ajax intrigeerde het ‘geboortemaand-effect’ hem en kreeg hij opdracht om er onderzoek naar te doen. “Als je aan het eind van het jaar geboren bent, boks je altijd maar op tegen grotere en sterkere jongens. Het is heel anders dan wanneer je in de F’jes een van de grootste kinderen bent en er wekelijks drie scoort. Dat heeft ook grote invloed op het zelfvertrouwen van die jochies. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal ondervind je nadelen als je later in het jaar bent geboren.”

Born to Play

Potentie voor Oranje
Veel mensen zullen denken: onzin, alsof het uitmaakt of Messi in december of januari zou zijn geboren. Talent is talent, toch? “Natuurlijk maakt het voor jongens als Messi (juni) en Riechedly Bazoer (oktober) niet uit in welke periode van het jaar ze zijn geboren”, legt Den Dikken uit. “De aller-, allergrootste talenten ondervinden ook geen problemen van het geboortemaand-effect. Toch denk ik dat de helft van onze talenten verloren gaat. Zo heb ik bij AFC in de B2 een jongen lopen van 31 december. Het is een klein voetballertje met heel veel techniek. Er is altijd veel kritiek op dat ventje. ‘Hij rommelt teveel met de bal’, hoor ik dan. Dit terwijl ik dan denk: als hij een dag later was geboren, zou hij de potentie hebben om het Nederlands elftal te halen. Het is organisatorische discriminatie.”

Oplossingen
Het fenomeen van het geboortemaand-effect is al jaren bekend, maar er wordt nog weinig mee gedaan. Zolang jeugdopleidingen van BVO’s prestatiegericht op (ultra)korte termijn blijven, zullen ze automatisch de fysiek ontwikkelde spelers eruit pikken. “In mijn ogen moet het systeem veranderen”, geeft Den Dikken aan. “Al zou je bijvoorbeeld al iedereen uit de laatste zes maanden in de F2 plaatsen. De jongens uit het eerste half jaar zet je dan in de F1. Dan spelen ze in ieder geval tegen jongens die ongeveer even oud zijn.” In zijn voetbalschool Born To Play draait Den Dikken de zaak om. “De jongsten maken we de oudsten en andersom. De kinderen die normaal tegen fysiek sterkeren spelen, hebben nu de kans om zelf te excelleren. Dan zie je het geloof in eigen kunnen met de training groeien.”

KNVB
Staantribune deed navraag bij de KNVB, waar Peter van Dort specialist is op het gebied van het geboortemaand-effect. Daarnaast is hij bondscoach van Oranje onder 15. Het is een vast onderwerp bij het opleiden van trainers en scouts. Ook bij het samenstellen van de KNVB-teams wordt rekening gehouden met fysieke ontwikkeling van spelers. Daarom hanteert de bond bij de jeugd onder 15 drie verschillende elftallen: het nationaal team onder 15, het schaduwteam en het futureteam. “We weten dat er spelers in de onder 15 zijn die nu nog geen bijdrage kunnen hebben in internationale wedstrijden, maar over twee jaar mogelijk basisspeler zijn in Oranje o17”, legt Van Dort uit.

14570764419_9417f2c8ec_o“Natuurlijk zijn we ons ervan bewust dat veel talent verloren gaat”, vervolgt Van Dort. “We onderkennen ook het fenomeen, maar het blijft moeilijk in te schatten hoe ver een talent een paar jaar verder is. Het vraagt om duidelijke scoutingscriteria die een soort voorspellende waarde hebben voor de toekomst. Elke club en ook de KNVB heeft daar een eigen manieren voor en zoekt daarin een eigen weg.”

Voor jongens en meiden uit de regio die altijd al eens langs de lijn hebben willen staan bij een wedstrijd van het Nederlands Elftal, was 8 maart een belangrijke dag. Dan maaktenen zij namelijk kans om geselecteerd te worden als ballenjongen of –meisje bij één van de komende wedstrijden van het Nederlands Elftal. Ongeveer 250 namen deel aan deze selectiedag, die onder leiding stond van ex-internationals Rob Witsche en Aron Winter. De selectiedag werd georganiseerd door de ING, hoofdsponsor van de KNVB en vond plaats bij voetbalclub K.v.v. Quick Boys te Katwijk. Als hoofdsponsor van Oranje organiseert de ING de ING Ballenjongens- en meiden Selectiedagen voor de wedstrijden van Oranje. Tijdens deze Selectiedagen maken de kinderen kennis met onder andere ex-internationals. Met hun ervaring kunnen zij de kinderen uiteraard handige tips geven en aangeven waar ze op moeten letten. Aan het einde van de dag werd bekend gemaakt wie er geselecteerd zijn. Deze kinderen zullen dus langs de lijn staan bij de wedstrijd van het Nederlands Elftal tegen Estland op 22 maart en tegen Roemenië op 26 maart in Amsterdam Arena. Daar hebben ze een belangrijke taak: zij zullen de ballen zo goed mogelijk aan de spelers moeten geven, een onmisbare schakel in een goede wedstrijd! ANP PRESSLINK **Foto en bijschrift vallen buiten verantwoordelijkheid van de Algemene Nieuwsdienst van het ANP. Foto is vrij van rechten en mag alleen redactioneel gebruikt worden in de context van het bijschrift.** foto Wim HollemansKNVB als pionier
Zou de KNVB geen pionier kunnen zijn door het systeem te veranderen? “Dat is zeker iets waarover we nadenken en we zitten ook echt niet stil”, geeft Van Dort aan. “We zouden bijvoorbeeld kunnen werken met competities van 12 maanden in plaats van 24 maanden. Dan zullen de verschillen tussen teams kleiner worden. Dus een competitie voor o18 en o19 bijvoorbeeld.”

Van Dort legt de vergelijking tussen het onderwijssysteem en het voetbalsysteem. “We zouden mogelijkheden kunnen creëren voor spelers om te ‘blijven zitten’ op basis van geboortemaand of maturity. Daarnaast moeten we amateurclubs er bewust van maken dat elke speler recht heeft op persoonlijke ontwikkeling. Uiteindelijk is het aan de BVO’s. De KNVB kan natuurlijk niet bepalen welke spelers zij opnemen in hun jeugdopleiding. Je ziet grote verschillen in hoe de de BVO’s omgaan met dit fenomeen. Er zijn ook zeker BVO’s met relatief veel jongens die geboren zijn in de laatste drie maanden”, sluit hij af.

4698042890_9bef492edc_o