Onderweg naar het oude stadion van Dinamo Sukhum, komen we het ‘Research Institute of Medical Primatology’ tegen. Omdat er over dit oude laboratorium nogal bizarre verhalen rondgaan, was onze interesse snel gewekt. Tegenwoordig is het instituut ‘gezellig’ te bezoeken, maar laat het zich nog het best omschrijven als een soort apocalyptisch Sovjet-lab.

Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en met name na de oorlog met Georgië, is er weinig over van het lab. Enkele gebouwen worden nog deels gebruikt, maar de rest van het terrein is in slechte staat. We lopen door een wirwar van lege gebouwen met kogelgaten, overwoekerde kooien, verroeste treinwagons en kleine kooien met apen, die duidelijk gestrest door het leven gaan in de kooien. Terwijl we door deze gebouwen sluipen, horen we op de achtergrond apen krijsen. Ik heb het gevoel alsof ik in een Planet of the Apes-film ben beland.

soccerfanshop.nl

aap2
aap5
aap1
De gloriejaren van het instituut liggen duidelijk in de Sovjet-periode. Het instituut werd in 1927 opgericht als testlab om vaccins te testen op apen. Nadat de Sovjet-Unie uiteenviel, en de daarmee gepaard gaande censuur, kwamen er langzaamaan vreemde verhalen over dit laboratorium naar buiten. Zo zou men hier proberen om een middel te vinden om de levensduur van Sovjets te verlengen en zou het instituut experimenteren met het kruisen van mensen en primaten, om zo een nieuw ras te ontwikkelen van Sovjet-arbeiders. Ook het Westen liet zich dus niet onbetuigd in de propagandastrijd tijdens de Koude Oorlog.

De waarheid is echter iets realistischer: tot het uiteenvallen van de Sovjet Unie was dit laboratorium wereldwijd bekend en speelde het een grote rol bij allerlei biomedisch onderzoek. Tijdens de Koude Oorlog werden hier ook proeven met apen gedaan ten behoeve van de Sovjet-ruimtevaart, om deze uiteindelijk als proefdieren de ruimte in te schieten. Na de oorlog met Georgië in 1992-1993 was er weinig over van het beroemde instituut en nu worden er alleen nog kleinschalige tests gedaan.

aap4De huidige situatie op het terrein is voor de apen echter erbarmelijk. Ze zitten in kleine ijzeren kooien, zonder ruimte om te rennen. Op de vloer liggen tegels, klimtoestellen zijn niet aanwezig en de apen zitten met teveel dieren in te kleine kooien. De huidige bewindvoerders zouden zich het wel en wee van de dieren moeten aantrekken, maar in een land waar weinig geld is te besteden en dat pas sinds een aantal jaren weer aan het opkrabbelen is na een oorlog, staat dat punt helaas niet bovenaan het prioriteitenlijstje. Zonder de apen is het terrein nog een obscure plek vol bizarre verhalen over ‘ruimte-apen’, mensapen in Sovjet-outfits en Frankenstein-achtige experimenten. Het leed van de apen brengt onze realiteitszin echter terug, want de huidige setting doet mij nog het meest denken aan een concentratiekamp. Met een nare smaak in onze mond zoeken we snel het oude stadion van Dinamo Sukhum op.

aap3