Heb jij, net als Staantribune-volger Thijs van den Berg, een groundhoptrip gemaakt? Stuur je verhaal (plus foto’s) dan naar info@staantribune.nl. De leukste artikelen worden op deze website geplaatst.

Het is ochtend. We doen een toeristisch rondje in het antitoeristische Belgrado. Een wat groezelige stad, waar een lange winkelstraat en de restanten van een eeuwenoud fort de belangrijkste bezienswaardigheden zijn. Op zich is die laatste de moeite waard, net als de vele barretjes waar je in de avond terecht kunt. Belgrado is geen mooie stad, ook al zijn de door de NAVO kapot geschoten gebouwen bijna niet meer te zien. Maar die rauwheid maakt het juist interessant.

soccerfanshop.nl

Een rauwheid die we ook hopen te ervaren bij het voetbal vanavond. Vanavond ja, want een van de beruchtste wedstrijden ter wereld wordt gespeeld om 18.00 uur, als de duisternis al is ingevallen. Partizan versus Rode Ster, ofwel: De Eeuwige Derby. Het is een van de redenen waarom er vandaag opvallend veel politie op de been is. Al bij het Plein van de Republiek, gelegen in het centrum van de stad op bijna vier kilometer van het stadion van Rode Ster, zien we groepen politieagenten staan die de boel in de gaten houden. En dan is het nog maar net 13.00 uur geweest.

Omdat het een prachtige dag is, met een strakblauwe lucht en 21 graden op de thermometer, besluiten we al vroeg in de richting van het stadion te lopen en hier en daar een terrasje te pakken. Op elke straathoek zien we politie staan, en hoe dichter we bij het stadion komen, des te meer bescherming ze lijken aan te hebben. Onderweg lopen we nog even de clubshop van Rode Ster in, maar omdat er weinig interessants hangt en we niet de rest van de dag met clubkleuren rond willen lopen, kopen we niks. Want clubkleuren, het rood-wit van Rode Ster en het zwart-wit van Partizan, zie je zeer weinig op straat, terwijl er toch genoeg kleine groepjes rondlopen waarvan je gewoon weet dat ze naar het voetbal gaan.

Rode Ster - Partizan

Rode Ster - Partizan
Als we het aangrenzende park uitlopen, wordt het pas echt druk met politie. Op anderhalve kilometer van het stadion staan ze inmiddels in vol ornaat, inclusief schilden en helmen. Er zijn hier behoorlijk wat mensen op straat die naar de wedstrijd gaan, maar de sfeer is vrij ontspannen. We besluiten een paar honderd meter verderop nog een paar pints te drinken, voordat we doorlopen naar het stadion. Nadat we aan de tweede pils zijn begonnen, horen we gezang vanaf de weg komen, waar we zo’n vijftig meter vandaan zitten.

Nieuwsgierig als we zijn, steken we een grasveld over en zien we zo’n twee- à driehonderd supporters van Rode Ster een treinstation verlaten, aangespoord door de politie om richting stadion te lopen. De reden daarvoor wordt nog geen vijf minuten later duidelijk. Als we net weer zitten, horen we een harder gezang en lopen we terug over het grasveld. We kijken aan tegen vele honderden Partizan-supporters die, omsingeld door een rechthoekig cordon ME, over de afgezette weg richting stadion lopen. Het blijkt het tweede uitvak te zijn met de zogeheten Zabranjeni.

Twee uitvakken inderdaad, want door een onderlinge ruzie worden de Zabranjeni en de Alcatraz, de andere supportersgroep van Partizan, gescheiden gehouden. Ze doen er anderhalve minuut over om ons te passeren. Als de groep uit zicht is, snellen we terug naar het terras en slaan onze laatste slokken bier achterover. Hoog tijd om naar het stadion te gaan.

De 145ste Derby
Op het moment dat we de tribune oplopen zien we rechts van ons dat een groep Partizan-supporters uit het vak gebroken is. De aanleiding hiervoor is nogal bizar, want toen het kleine uitvak met Zabranjeni (de groep die wij eerder in een cordon voorbij zagen lopen) gevuld was, brak het uitvak met Alcatraz om onduidelijke redenen uit. Ze vielen de Zabranjeni aan en er vlogen tientallen fakkels en knalvuurwerk tussen de beide vakken heen en weer. Twee vakken die hetzelfde team steunen, staan elkaar naar het leven vlak voor de stadsderby tegen hun grootste concurrent. Waanzin.

We kijken elkaar aan in verwondering: waar zijn we in godsnaam beland?

Ook als de ME zich opstelt tussen beide kampen, vliegen de fakkels nog door de vlucht, breekt Alcatraz aan de onderkant van het vak nog een keer door de incomplete ME-linie, en wordt ondertussen alles gadegeslagen door een juichend en applaudisserend thuispubliek, dat zelf ook al aardig bij stem begint te raken. Nadat er nog wat politie is opgetrommeld, keert de relatieve rust terug. Nog dertig minuten tot de wedstrijd.

De spanning begint aardig toe te nemen als er nog een paar minuten zijn tot de aftrap van de 145ste derby tussen beide clubs. Er wordt vuurwerk afgestoken – en fakkels zijn ruim ingekocht, zo blijkt. In de eerste tien minuten van de wedstrijd worden er continu nieuwe afgestoken, die daarna brandend op de natgespoten sintelbaan worden gegooid, waarna de brandweer heen en weer rent om ze in bakken water te doven. Samen met de rookbommen zorgen de fakkels voor een flinke rookontwikkeling die door het hele stadion trekt. Er worden ook vuurpijlen afgeschoten. Sommige pijlen worden in zo’n boog afgeschoten dat ze op twintig meter boven het doel van de Partizan-keeper uiteenspatten en de spetters op het veld terechtkomen. Al snel wordt het iets rustiger en hebben we even de gelegenheid om iets van de wedstrijd te zien. Totdat de negentiende minuut begint…

Want door een bijzonder lullige eigen goal komt Rode Ster op een 1-0 voorsprong. Het stadion ontploft, reservespelers rennen het veld op, vlaggen worden gezwaaid, tientallen fakkels worden afgestoken, en de vuurpijlen vliegen weer over het doel. De rest van de eerst helft is het moeilijk om de aandacht bij de wedstrijd te houden, omdat er op de tribunes zoveel dingen gebeuren. Doeken met tekst en afbeeldingen worden aan beide kanten goed gecoördineerd omhoog gehouden en regelmatig worden er verschillende fakkels afgestoken. Ook zien we aan de kant van Rode Ster behoorlijk wat zwart-witte vlaggen in de brand gestoken worden. En dat alles onder voortdurend gezang met behoorlijk wat afwisseling in melodieën. We aanschouwen alles staand, omdat iedereen in het stadion, ook de lange zijden, de hele eerste helft blijft staan. Pas als het rustsignaal is gegaan en de spelers onder gejuich het veld hebben verlaten, komt iedereen een beetje tot rust en gaat iedereen op de lange zijde zitten.

No Pyro, No Party
Als de tweede helft begint, lijkt alles wat rustiger dan voor de rust, zonder veel vuurwerk en gezang. Misschien zijn de fakkels op en kunnen we nu wat van de wedstrijd zien, denken we. Veel mensen blijven zitten op de lange zijde, maar als er een kans ontstaat voor Rode Ster gaat iedereen gewoon weer staan, wat ze uiteindelijk tot het eind van de wedstrijd volhouden. Na vijf minuten komen we er echter achter dat niet alle fakkels op zijn. Uit het niks staat het volledige uitvak met Alcatraz in lichterlaaie. Tientallen fakkels leggen het stadion weer onder een deken van rook. En wat zich hierna gaat ontvouwen, is waarschijnlijk het gekste dat we ooit in een stadion zullen zien.Rode Ster - Partizan

Rode Ster - Partizan
Als de fakkels na enkele minuten doven, begint het tweede uitvak met een soortgelijke actie, samen met een behoorlijke groep Partizan-supporters op de lange zijde er vlak naast – tussen de supporters van Rode Ster dus. In het Alcatraz-uitvak zijn ze echter nog niet klaar, want met de fakkels is er een brandje gesticht midden op het vak. Langzaam maar zeker groeit het brandje uit tot een flinke steekvlam van zeker vijf meter hoog, gevoed door tientallen plastic vlaggetjes die bij opkomst van de spelers nog werden gebruikt in de sfeeractie. Van alle kanten worden de vlaggetjes op het vuur gegooid. In het hek voor het vak wordt een doek gehangen met de tekst North Side Gay Pride, verwijzend naar de noordzijde van Rode Ster aan de andere kant. De Partizanen staan er juichend, zingend en springend omheen, terwijl de ME in linie voor het vak blijft toekijken.

De wedstrijd wordt inmiddels voor enkele tellen stilgelegd, maar snel weer hervat, alsof er niks aan de hand is. Als de brandweer zich klaarmaakt om het vuur te doven, ontstaan er op andere plekken in het uitvak ook diverse branden. Op een gegeven moment woeden er zeker twaalf brandjes op het kale beton van de korte zijde, waar alle stoeltjes van tevoren verwijderd zijn. Dit soort dingen schijnen vaker te gebeuren in Servië, zeker bij de derby, maar niet op deze schaal. Van de 40.000 aanwezigen in het stadion heeft niemand meer oog voor het voetbal. Veel mensen hebben niet eens door dat de wedstrijd nu helemaal is stilgelegd. Iedereen staat te kijken naar het dansende en zingende uitvak en de brandweer die inmiddels het bluswater over de tribunes spuit. Het deert de supporters niet; ze blijven gewoon staan rond hun vuur, tot er supporters helemaal doorweekt in ontbloot bovenlijf of zelfs hun onderbroek op het vak staan. We kijken elkaar aan in verwondering: waar zijn we in godsnaam beland?

De strijd duurt zo zeker ’n kwartier, waarbij de brandweer regelmatig bekogeld wordt. Lichamen en vlaggen worden gebruikt om het vuur af te schermen van het water. Alles om het vuur te laten branden. Vergeefs, want de kracht van de paar brandslangen blijkt uiteindelijke toch teveel. De wedstrijd is inmiddels weer begonnen na een oponthoud van tien minuten, omdat de meeste vuren grotendeels zijn gedoofd. De Rode Ster-groep start nog wat acties en houdt een aantal doeken omhoog, begeleid door fakkels en vuurpijlen, dit terwijl de brandweer aan de overkant nog aan het nablussen is.Rode Ster - Partizan

Rode Ster - Partizan
Het laatste kwart van de wedstrijd breekt aan en de meeste mensen hebben hun aandacht nu op het veld, waar een voetbalgevecht is ontstaan om de drie punten. Het voetbal is niet goed, iets dat je ook niet hoeft te verwachten op zo’n moment in zo’n beladen wedstrijd, en Partizan kan niet echt een vuist maken om een gelijkmaker af te dwingen. De tackles worden wel steviger, met als toppunt een charge van een Rode Ster-verdediger, diep in blessuretijd, waarbij hij z’n tegenstander volledig onderuit schopt. Direct rood en nog twee spannende minuten te gaan, waarin Partizan alles op alles zet. Zonder resultaat. De scheidsrechter fluit af en gejuich gaat door het stadion.

Volledig in de sfeer van de avond worden er fakkels ontstoken en verlaten de spelers van Rode Ster onder luid applaus het speelveld aan de kant van de zingende noordzijde. Het ene Partizan-vak stroomt snel halfleeg, maar de andere helft blijft wachten op hun spelers die naar het uitvak komen. Hun liederen worden nog een keer ingezet en de spelers die voor het vak op de sintelbaan staan, springen en zingen mee alsof ze net de derby hebben gewonnen. In onze ogen heel vreemd zo kort na een nederlaag, maar waarschijnlijk overheerst bij hen gelijk al de trots die ze hebben voor het zwart-wit van hun club.

We verlaten het stadion, na een van de meest bizarre avonden die we ooit hebben meegemaakt. Een avond vol geluid, vuurwerk en taferelen, die we niet zouden geloven als we het niet zelf hadden gezien.

Thijs van den Berg

Vanavond om 18.00 uur wordt De Eeuwige Derby weer gespeeld. 

Heb jij, net als Staantribune-volger Thijs van den Berg, een groundhoptrip gemaakt? Stuur je verhaal (plus foto’s) dan naar info@staantribune.nl. De leukste artikelen worden op deze website geplaatst.