Ajax, Achilles, Heracles, Hermes DVS en Sparta zijn Griekse namen. Hoe komen ze terecht in het Nederlandse voetbal? En waarom zijn juist
 Griekse namen zo populair?

Grieks_achilles

De eerste Nederlandse voetbalverenigingen werden eind negentiende eeuw opgericht door welgestelde tieners die elkaar veelal kenden van het gymnasium. Zij hadden vrije tijd en geld voor voetbalattributen. Pim Mulier was zo’n tiener. Hij richtte met vrienden de Haarlemsche Football Club op. Veel clubs kozen voor een Engelse naam, omdat het voetbal was ontstaan in Engeland. Andere jongeren kozen voor Nederlandse varianten, zoals de Haagsche Voetbal Vereeniging.

soccerfanshop.nl

Veel elitaire jongelingen kozen voor Griekse clubnamen omdat zij op het gymnasium in aanraking kwamen met de Griekse mythologie. In de mythologie staan zeven grote sagen centraal die op hun beurt weer bestaan uit meerdere verhalen. Homerus heeft twee van die sagen (de omzwervingen van Odysseus en de Trojaanse Oorlog) opgetekend in de Odyssee en de Ilias. Vooral de Trojaanse Oorlog sprak tot de verbeelding.

grieks_apollon

Hoe was het ook alweer? De koningszoon van Troje verleidde de koningin van Sparta en nam haar mee naar zijn stad. Om terug te slaan verzamelde de Spartaanse koning Griekse bondgenoten om zich heen, waaronder de schier onoverwinnelijke Achilles en de heldhaftige Ajax. Ruim tien oorlogsjaren later stierf Achilles toen hij door een pijl in zijn hiel werd getroffen en de Trojaanse koningszoon hem de genadeklap gaf. Ook Ajax overleefde het niet. Sparta won de Trojaanse Oorlog uiteindelijk door de bekende list van Odysseus met het houten paard. De bevolking van Troje werd uitgemoord en het Spartaanse koningskoppel werd herenigd.

De vaderlandse mythologietop-drie bestaat uit Sparta, Achilles en Ajax. Alleen al tot de Tweede Wereldoorlog werden 132 Spartaanse voetbalverenigingen opgericht, op ruime afstand gevolgd door zestig varianten van Achilles en 37 versies van Ajax. De populariteit van de drie wordt verklaard door hun voorname rol in de Trojaanse Oorlog. Sparta overwint Troje, Achilles zorgt voor de ommekeer in de strijd en Ajax is volgens de Ilias na Achilles de grootste held van de Grieken. Door te kiezen voor een Griekse clubnaam pronken oprichters met hun goede opleiding en afkomst.

grieks_adhs
Ondanks zijn doorslaggevende rol in de Trojaanse Oorlog moest Odysseus tot 1991 wachten voordat de eerste Nederlandse voetbalclub naar hem werd vernoemd. In Utrecht voetballen studenten in zijn naam op sportcomplex Olympos. Heldhaftige atleten en getrainde grootmachten passen blijkbaar beter bij voetbal dan sluwe denkers.

Niet alleen in Nederland wordt inspiratie geput uit de Griekse mythologie, maar ook in onder meer Tsjechië, Italië en Cyprus. Sparta Praag is waarschijnlijk het bekendste voorbeeld, maar ook Atalanta Bergamo en Apollon Limassol danken hun naam aan de mythologie. Aris FC uit Thessaloníki is vernoemd naar Ares, de god van de oorlog. De Grieken laten zich dus inspireren door hun eigen sagen.
Maar da’s (mytho)logisch.

Robert van Ruiten
Redacteur Staantribune

Dit artikel staat ook in het 0-nummer van Staantribune.